امکانات کاربری

سامانه پرسش و پاسخ شرعی
تعداد سوالات: 1425
بازدیدها: 801868
عالم
| بازدیدها: 73

با سلام و احترام خواهشمند است آداب رفتن به توالت را جهت آگاهی عمومی مسلمانان بطور مفصل بیان کنید تا همه بهره ببرند . سپاس

پاسخ :

آداب ورود به توالت (ساختمانی یا صحرایی)

بر اساس آموزه های دین مبین اسلام، بر مسلمان چه مرد و چه زن لازم است که در هنگام قضای حاجت (دستشوئی کردن) از دید و شنود مردم دور باشند تا با صداهای اذیت کننده و بوهای کریه و مناظر قبیح، مردم اذیت نشوند، و از مردم خود را بپوشانند تا کسی بر عورت شما آگاه نشود، و این ادب نبوت است. در سنن ابی داود آمده: «هرگاه رسول‌خدا به قضاء حاجت می‌رفت چنان دور می‌شد، تا کسی او را نبینند».

لازم است از قضای حاجت در محل نشستن مردم، راه و زیر سایه پرهیز کنید. چون، این وصیت‌ رسول‌خدا ص است که فرموده: «از دو نفر ملعون دوری جویید عرض کردند آن دو نفر چه کسانی هستند ای‌رسول‌خدا؟ فرمود: آن کس که بر سر راه مردم قضای حاجت کند و آن‌کس که در زیر سایۀ مردم قضای حاجت نماید».. (مسلم).

برخواهر و برادر مسلمان واجب است که در آب ایستاده یا جاری یا محل استحمام ادرار نکنند چون این کار موجب پیدایش وسواس می‌شود، اگر در محل استحمام توالت ویژه‌ی وجود داشت و از نجاست ایمن بود کراهت و حرجی بر او نیست.

دعاهای دخول و خروج از توالت

هنگام داخل شدن به دستشویی مستحب است با پای چپ باشد و بگوید: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِ» (روایت جماعت).

«خداوندا به تو پناه می‌برم از هرگونه انگل و شیاطینی که زیان می‌رسانند».

سعید‌بن منصور گوید: گفتن این دعا از سنت‌های حضرت ص می‌باشد، بر مسلمان لازم است که در صحرا تا به زمین نزدیک نشده لباس‌های خود را بالا نزند و رعایت  ستر عورت نماید.

 مستحب است هنگام خروج از توالت یا محل قضای حاجت پا راست را جلو اندازی زیرا رسول‌خدا ص چنین کرده و این دعا را نیز هنگام خروج خوانده است: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَب عَنِّي الْأَذَى وَعَافَانِي» (روایت از پنج محدث به غیر از نسائی).

«سپاس خدای راست که فضولات را از بدنم دور ساخت و مرا آسوده کرد».

یا این را بخوانید: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْسَنَ إلَيَّ فِي أَوَّلِهِ وَآخِرِهِ» یا بگویید: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذَاقَنِي لَذَّتَهُ وَأَبْقَى فِي قُوَّتَهُ. وَأَذْهَبَ عَنِّي أَذَاهُ».

«ستایش خدای راست که در اول و آخر در حق من احسان و نیکی کرده است. ستایش خدای راست که لذت‌های خود را به من چشاند و در وجودم قوت لازم را ایفا نموده و از من فضولات آن را دور ساخته است».

همچنین لازم است که با دست راست طهارت را انجام ندهید، بلکه این کار را با دست چپ انجام دهید. و در امر طهارت و پاکیزگی زیاده‌روی نکنید زیرا دین خدا بر آسان‌گیری است. بعد از طهارت مستحب است برای دفع وسوسه مقداری آب به طرف جلو شلوارت بپاشی مبادا بعد از خروج، شیطان تو را به وسوسه اندازد که چیزی از بدن تو خارج شده است.

بعد از آن مستحب است دست‌های خود را با صابون بشویید اگر صابون در دسترس نبود دستان خود را با گل و آب بشویید، چون این‌کار، اقتدا به رسول‌خدا ص است.

همراه نداشتن وسایلی که اسم خدا بر آن نوشته شده است

أنسس گوید: «رسول‌خدا هرگاه به توالت می‌رفت انگشتری خود را [قبل از رفتن] بیرون می‌آورد». چون کلمات مبارکۀ «محمدرسول‌الله» بر آن نوشته شده بود. (روایت پنج‌محدث و بیهقی و حاکم به غیر از احمد).

این حدیث دلیل بر بزرگذاشت هر چیزی است که اسم خدا درآن نوشته شده باشد بنابراین همراه داشتن مصحف هنگام رفتن به توالت حرام است مگر در حالات ضروری مانند اینکه از ضایعه شدن آن بیم داشته باشد.

ممنوعیت صحبت کردن در توالت

 واجب است که از هرگونه صحبتی بپرهیزید مگر در صورت ضرورت، و جواب سلام و اذان را مدهید.

اگر در توالت عطسه کردید فقط در درون خود حمد خدا را کنید نه با زبان، به دلیل حدیث عبدالله‌بن‌عمر ب که: «مردی بر رسول خداص گذر کرد که در حال دفع ادرار بود و بر او سلام کرد ولی رسول‌خدا ص جواب سلام او را نداد». (روایت جماعت غیر از بخاری).

و به دلیل حدیث ابی‌سعید خدری رض که گوید: از رسول‌خدا ص شنیدم که می‌فرمود: «نکند دو نفر از شما هنگام نشستن در توالت یا در صحرا برای قضای حاجت، عورت خود را به گونه‌ای برهنه کنند که یکدیگر را ببینند و باهم صحبت کنند زیرا خدا از این عمل خشمگین می‌گردد». (روایت احمد و ابوداود و ابن‌ماجه).

ظاهر حدیث حرمت صحبت کردن را می‌رساند ولی اجماع بر این است که نهی برای کراهت است.

ممنوعیت روبرو شدن یا پشت کردن به قبله در هنگام قضای حاجت

واجب است که هنگام قضای حاجت رو به قبله یا پشت به آن ننشینید و این به خاطر، حرمت و بزرگداشت قبله است. زیرا رسول‌خدا ص فرمود: هر وقت برای قضای حاجت نشستید به قبله رو، یا پشت نکنید. (روایت احمد و مسلم).

این نهی محمول بر کراهت است. چون عبدالله بن‌عمر ب گوید: روزی به منزل حفصه ل رفتم دیدم که رسول خدا رو به شام و پشت به قبله در حال قضای حاجت  است. (روایت جماعت).

و این تحریم مربوط به صحرا است و در بناهایی که برای آن ساخته شده مباح است ، هر چند بهتر این است ساختمان توالت‌ها نیز به گونه‌ای باشد که شخصی در داخل آن رو به قبله یا پشت به آن نکند.

بر زن یا مردی که خوابیده یا بادی از او خارج شده طهارت لازم نیست

در قرآن و سنت رسول‌خدا ص دلیلی بر جوب استنجاء بر کسی که خوابیده یا بادی از او خارج شده وجود ندارد بلکه تنها وضو بر آنان واجب است.

طبرانی در معجم آورده که رسول‌الله ص فرمود: «هرکس در اثر خروج باد شکم استنجاء کند بر سنت من نیست».

از زیدبن‌اسلم منقول است: در تفسیر آیۀ ﴿إِذَا قُمۡتُمۡ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ فَٱغۡسِلُواْ وُجُوهَكُمۡ﴾[المائدة:۶] گفته است: هرگاه از خواب برخاستید وضو بگیرید، و خداوند امر به چیزی دیگر نکرده است، بنابراین، در آیه دلیلی بر وجوب استنجاء نیست زیرا امر وجوب تنها از جانب شرع صادر می‌شود و نصی بر وجوب استنجاء در دست نیست، چونن استنجاء شرعاً برای زدودن نجاست است و در این حال نجاستی وجود ندارد تا پاک و زدوده شود.

چگونگی استنجاء

استنجاء واجب است و بنابرقول شافعی/ باید سه مرتبه با آب یا سنگ و غیره، محل نجاست پاک گردد به دلیل حدیث ابوهریره رض که گوید: رسول‌خدا ص برای  استنجاء امر می‌کرد سه عدد سنگ باشد و از سرگین خشک و استخوان نهی می‌کرد.

ابن‌خزیمه، ابن‌حبان، و دارمی و ابوعوانه در صحیح خود و شافعی به نقل از ابی‌هریره آورده‌اند که حضرت ص فرمود: «لازم است هرکدام از شما با سه عدد سنگ  استنجاء کند».

این، نصی صریح و صحیح در این مورد است که حتماً باید استنجاء [چه به وسیلۀ آب و چه غیر آن] سه مرتبه باشد و دربارۀ این مسئله میان علماء خلاف وجود دارد.

شافعی گوید: نباید کمتر از سه سنگ باشد اگرچه با کمتر از آن هم پاکیزه گردد، و اگر با سه سنگ طهارت حاصل نشود واجب است بر آن بیفزاید و اگر با زوج تمام شد مستحب است با یک سنگ دیگر آن را وتر نماید.

ابوحنیفه گفته: پاکیزگی لازم است و مستحب نیست که فرد باشد و تأویل حدیث در نزد او این است که مراد از فرد بودن همان سه مرتبه است که کنایه از طهارت است. استنجاء با آب مستحب است و واجب نیست. از عمربن‌خطاب س روایت شده: «که در زیر لنگ با آب خود را تمیز کرده است».

مالک گفته: آنچه واجب است حصول پاکیزگی است اگر این امر با یک سنگ حاصل شود کفایت می‌کند. احمد بن حنبل گفته است: استنجاء سه مرتبه است اگر خود را یک یا دو مرتبه بشوید و فقط نجاست از بین برود، غسل سوم واجب می‌شود. اگر استنجاء با سنگ صورت گیرد و با سه عدد پاکیزگی حاصل شود، نباید بر آن بیفزاید. اگر حاصل نشد سنگ چهارم و هکذا پنجم و ششم و ... تا طهارت حاصل شود. اگر استنجاء با عدد فرد تمام شد بر آن نیفزاید چون سنت است که فرد باشد.

استنجاء گرفتن با این اشیاء ممنوع می باشد

از استنجاء با چیز نجس، نهی شده است به دلیل حدیثی که ابن‌مسعود س روایت می‌کند که: رسول‌خدا ص به قضای حاجت رفت و فرمود که: سه عدد سنگ برایش بیاورم تا با آن‌ها استنجاء کند. دو عدد سنگ یافتم و برای سومی جست‌وجو کردم و بدست نیاوردم و به جای آن سرگین خشک شده‌ای آوردم. فرمود: «اینن نجس است». (روایت احمد و بخاری و ترمذی و نسائی).

رسول‌خداص با این فرمودۀ خود به ما فهمانده است که مدفوع نجس است و نمی‌توان با آن استنجاء کرد. استنجاء با استخوان درست نیست چون آن غذای جن است، و بدین وسیله ما را متذکر شده که استنجاء به هیچ‌گونه مواد غذایی جایز نیست چون مواد غذایی محترم است و استنجا به هر چیزی که محترم باشد مانندد اعضاء حیوان و اوراق کتب علم و امثال آن جایز نمی‌باشد.

 تفاوتی میان نجس مایع یا جامد نیست، اگر با چیزی نجس استنجا کردی صحیح نبوده و واجب است بعد از آن با آب استنجا کنید، و در این صورت بکاربردن سنگ و امثال آن از جامدات برای استنجاء اصلاً درست نیست چون نجاست دیگری به آن اضافه شده است. اگر با مواد خوراکی و دیگر مواد محترمه استنجاء نمودی اصح قول این است که استنجای شما درست نیست ولی در این صورت استنجاء با سنگ جایز است به شرط این‌که نجس از محدودۀ خود خارج نشده باشد.

بنابرقولی استنجای اول که به وسیله مواد خوراکی انجام داده گناه دارد والله‌أعلم.

منبع : فقه جامع بانوان

موضوع:آداب و اخلاق ,
| ۲۳ دی ۱۳۹۵

دیدگاه بسته است.

آخرین مطالب

پرسشهای شما

این سایت در ستاد ساماندهی پایگاه های اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت رسیده است.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه محفوظ میباشد.

استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه با ذکر منبع بلامانع است. | تگ ها

Powered By Vaislamah.com - Copyright © 2010-2015 Vaislamah.com

طراحی سایت