اولین حق فرزند بر پدر انتخاب مادر خوب برای اوست ، مادری مومن ، متدین و با خدا . زیرا مادر اولین مربی فرزند است ، ومربی که دارای صفات خوب وعالیه باشد فرزندش همانند او خواهد شد . واز مادری نیک فرزند نیک به دنیا می آید.
به همین دلیل آنحضرت می فرماید . تنکح المراة لاربع ، لمالها ولحسبها وجمالها ولدینها ، فاظفر بذات الدین تربت یداک/ بخاری ومسلم .زن بخاطر چهار چيز نكاح كرده مي شود: بخاطر مالش، نسبش، زيبايي اش و دينش، فقط ديندار را انتخاب كن دستهايت پر رونق مي شود. و فرزند خوب یکی از ثمرات زن دین داراست .
و در حدیثی دیگر می فرماید .تخیرو لنطفکم وانکحوا الاکفاء وانکحوا الیهم/ ابن ماجه
 براي نطفه هاي خود ( زنان پاکیزه و دین دار) را انتخاب کنید، وزنان شایسته ی خودرا نکاح کنید وبه افراد شایسته زن بدهید .
 

خلاصه حقوق فرزند بر والدین به شرح زیر است .

1 وظيفه ي مادر در برابر طفل خود  شير دادن به كودك خويش
خداوند متعال به مادر امر فرموده است كه فرزندش را دو سال كامل شير بدهد. قرآن مجيد بر اين امر تأكيد مي كند چنانكه مي فرمايد
مادران دوسال تمام فرزندان خودرا شیر می دهند، هرگاه یکی از والدین یا هر دوی ایشان خواستار تکمیل دوران شیرخوارگی شود / سوره بقره 233
علم جدید نیز بر این امر تاکید دارد که بهترین غذای فرزند شیر مادربه مدت دوسال است، و فوایدی را ذکر کردند. یکی از فواید این است که شیر مادر مطابق آب و هوا وفصلها تغییر می کند . در زمستان گرم ودرتابستان، سرد است تا با مزاج بچه سازگاری داشته باشد . ونتیجتا کودک از نظر جسمی و روحی سالم وخوب ببار می آید ، ونیزعواطف واحساسات ، نرم دلی ، ومهربانی را از مادر به ارث می برد .

2 وظيفه ي پدر در قبال فرزند نفقه دادن به او است
در اسلام، مسئوليت انفاق و تأمين هزينه هاي فرزندان به دوش پدراست. چنانكه قرآن مجيد بر اين امر تأكيد مي نمايد و مي فرمايد. بر هر فردي كه برايش نوزادي بدنيا آمد رزق و پوشاك آنان بر اساس عرف مرسوم، واجب است/ بقره 233
رسولخدا فرمودند . بهترین دینارآنست که شخص برای خانواده اش خرچ نماید / صحیح مسلم
پدرهمچنانکه برای انفاق بر فرزندان مستحق ثواب واجر میگردد و در صورت عدم انفاق بر فرزندان نا بالغ گناهکار نیزمی شود .
رسولخدا فرمود . براي گناه كار بودن شخص همين اندازه كافي است كه شخصي را كه تحت سرپرستي او است وبا او غذا مي خورد از بين ببرد .

3 تعليم و تربيت فرزندان، وظيفه ي ديگر پدر است  
تعليم و تربيت فرزندان و وادار كردن آنان به كارهاي نيك و درست و باز داشتن آنها از كارهاي زشت، وظيفه ي سنگين پدر مي باشد. زيرا اين مسأله به دنيا و آخرت آنان و
سعادت وشقاوت آنان، ارتباط دارد.
  قرآن می فرماید : اي كساني كه ايمان آورده ايد! خودتان و خانواده هايتان را از آتشي كه سوخت آن مردم و سنگها است، دور نگه داريد/ تحریم 6
ودر آیه دیگر می فرماید .
بگوای پیامبر. زيانكاران واقعي كساني هستند كه (عمر و جان) خود را (به سبب گمراهي، و حتي عمر و جان اهل و عيال) و وابستگان خود را (با گمراهسازي) در روز قيامت (هدر دهند و) زيانبار كنند. هان! زيان آشكار، واقعاً همين است.
اما انسان با كدامين وسيله، خود و خانواده اش را از اين آتش وآن خسارت و زيان هميشگي نجات بدهد؟
قطعا انسان خود را با علم و عمل مي تواند از اين آتش و زيان ابدي نجات دهد .زيرا رفتار و كردار درست ازعلم مفيد و اعتقاد سالم سرچشمه مي گيرد .
بر هر پدر مسلمان لازم است كه فرزند خود را ازابتداي كودكي، علم دين بياموزد، علمي كه راه وروش زندگي و سعادت دنيا وآخرت را براي آنان بيمه كرده و تأمين نمايد.
چنانكه الله  درقرآن دستور مي دهد . وامر اهلک باالصلوة واصطبر علیها .خانواده ات را به نماز دستور بده و خود نیز بر آن پای بند باش .
رسولخدا فرمود . در هفت سالگي، فرزندانتان را به نماز امر نماييد، و در ده سالگي آنان را بخاطر ترك نماز، كتك بزنيد و رختخوابهايشان را از يكديگر جدا كنيد .

4 وظيفه پدر و مادر در قبال فرزندان
پدر ومادر بايد عدالت را در همة موارد تربيت، نفقه، محبت ودلسوزي  دربارة فرزندانشان رعايت نمايند، تا در دل فرزندان به علت بي عدالتي نهال كينه و حسادت ودشمني كاشته نشود. زيرا دشمني برادران يوسف با يوسف به همين خاطر بود كه متوجه شدند پدرشان يعقوب يوسف را بيشتر از آنان دوست دارد. لذا با او دشمن شدند ونسبت به او حسد ورزيدند و طرح قتل او را پياده كردند، چنانكه الله تعالی مي فرمايد.
هنگامي كه (برادران پدري يوسف) گفتند: يوسف و برادرش (بنيامين كه از يك مادرند) نزد پدرمان از ما محبوبترند، در حالي كه ما گروه نيرومندي هستيم (و ازآن دو براي پدر سودمندتر مي باشيم) مسلماً پدرمان در اشتباه روشني است
يوسف را بكشيد، يا او را به سرزميني (دور دست) بيفكنيد، تا توجه پدرتان فقط با شما باشد (و تنها و تنها شما را دوست داشته باشد و به شما مهر ورزد) و بعد از آن (ازگناه خود پشيمان شويد و توبه مي كنيد و) افراد صالحي خواهيد گشت (چرا كه خدا توبه پذير است و پدر هم عذرتان را قبول مي نمايد/سوره یوسف 8.9
هنگامي كه فرزند بزرگ و جوان مي شود، در آن وقت بر پدر لازم است كه در عطايا وبخشش ها ميان آنان عدالت را رعايت نمايد تا پدر باعث دشمني و كينه ميان فرزندان نشود.

5 وظيفه ي والدين در نام گذاري فرزندان
بايد والدين براي فرزندانشان اسمهاي مناسب وخوبي را انتخاب نمايند. اسمهاي زشت و بي معنايي را كه از جانب دوستان در مدرسه يا غير مدرسه مورد تمسخر قراربگيرند انتخاب نكنند. در غير اين صورت، آنان احساس حقارت مي كنند و از نظر فكري و روحي ضعيف خواهند شد. و روز قیامت نیزبا این اسم صدا زده می شود واگر زشت باشد در آن لحظه نیز مورد تحقیر قرار خواهند گرفت .

6 تأمين حيات فرزندان وظيفه ي ديگر پدر است
وظيفه ي پدر است كه ا ز زندگي و سلامتي فرزند محافظت نمايد و ا و را مثل اعراب زمان جاهلیت به قتل نرساند.

7 وظيفه ي پدر حد و مرزي دارد كه از آن نبايد گذشت
الله تعالي پدران را از زياده روي و افراط در محبت فرزندان كه باعث غفلت آنان ازحقوق الله شود، منع كرده و برحذر داشته است.
خداوند عزوجل به طور آشكار وبي پرده بيان فرموده است كه زياده روي و افر اط درمحبت فرزندان منجر به عاقبت ناخوشايندي مي شود، و گويا كه با فرزندانش، دشمني مي كند و فرزندان دشمن او هستند. اگرچه قصد فرزندان، دشمني و ضرر رساندن به پدرنيست اما وقتي محبت فرزندان به جايي برسد كه فرزندان وظيفه ي ديني خود را فراموش كنند بمنزله ي دشمن او مي شوند.

منبع : کتاب تربیت فرزندان . مولف عبدالقادر شيخ ابراهيم

مترجم . نور النساء ملازاده