پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه

 

باید یقین کامل داشته باشی که با قرآن زنده ای و بدون قرآن مرده

با قرآن بینایی و بدون قرآن نابینا

با قرآن هدایت یافته ای و بدون قرآن گمراه

با قرآن دانشمندی و بدون قرآن نادان

اول الله، آخر الله ، ظاهر الله، باطن الله، فقط الله

بهترین یاد خدا ورد (لااله الا الله) است

دوستان گرامی، وااسلاماه شدیدا به کمک مالی شما خیرین محترم نیازمند است با کمک به سایت در فعالیت های آن سهیم شوید کمک های خود را می توانید از طریق لینک زیر پرداخت نمایید http://vaislamah.com/donate ×
آمار کلی سایت
  • کل مطالب 2321
  • کل نظرات 9622
  • کل اعضا 1684
  • جدیدترین عضو اسحق
خبرنامه
aveen
| بازدیدها: 38970

بدگمانی چیست؟

بدگمانی یعنی سوء ‌ظن و بدبینیی به فرد یا جامعه.
یا بعبارت دیگر آن دسته از بدبینی و بدگمانی و تصورات سوء که شخص آگاهانه با اراده و اختیار خویش آنها را پذیرفته و در ذهن تقویت نموده و به مقتضای آن حکم و قضاوت می نماید.
در طول تاریخ انسانیت بسیار اتفاق افتاده است که مدتهای مدیدی در میان دو نفر یا قوم یا گروه اختلاف و کدورت، دشمنی و نفرت بدببینی و بدخواهی حکم فرما بوده است ولی بعد از گذشت زمان روشن شده است که آن همه دشمنی ها قتل و غارتها، در نتیجه گمانهای بیجا و بی مورد بوده که از اطراف افراد بدخواه و مغرض دامن زده شده است. تا آب را گل آلود کنند، دوستان نادان و دشمنان دانا بتوانند در میان آن ماهی بگیرند و به نوائی برسند.

قرآن در این زمینه به مسلمانان هشدار می‌دهد که از گمانهای نفاق افکن، بپرهیزند و زندگی خود و دیگران را بر اساس ظن و گمان در معرض تیرگی و هلاکت قرار ندهند: ﴿  یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ﴾(حجرات: ۱۲).«اى کسانى که ایمان آورده‏ اید از بسیارى از گمانها بپرهیزید که پاره‏اى از گمانها گناه است».

در روایت اسلامی نیز پدیده بدگمانی و سوء‌ظن بسیار مورد نکوهش و مذمت قرار گرفته است رسول الله  (ص ) می فرماید:

عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَ  أَنَّ رسول الله  قَالَ: إِیَّاکُمْ وَالظَّنَّ فَإِنَّ الظَّنَّ أَکْذَبُ الْحَدِیثِ.(البخاری).

از ابی هریره روایت است که رسول الله (ص) فرمودند: از گمان (بد) پرهیز کنید زیرا که گمان بد دروغ‌ ترین سخن است.

علل وانگیزه‌های بدگمانی

همانگونه که بیماریهای جسمی معلول علت است بیماری سوء ظن به دیگران نیز یک بیماری اخلاقی و انحراف فکری است و دارای علل و انگیزه‌های گوناگونی است که نمونه هایی از آن ذکر می شود.

الف: ضعف ایمان
اگر کسی دارای ایمانی قوی باشد،‌ حسب دستور اسلام نسبت به مسلمانان برادرانه و با صمیمیت رفتار می کند و هرگز به آنها بدگمان و بدبین نمی شود و بدون جهت به آنان تهمت زده بدگمان نمی گردد.

ب: ضعف نفس
بعضی از افراد در اثر ضعف نفس، گرفتار حالت اضطراب و آشفتگی فکری و وسوسه می شوند لذا نمی توانند حقایق را درست درک کنند و اطمینان خاطر و آرامش روحی پیدا کنند، بنابراین درباره هر چیزی و هر کسی دچار بدبینی و بدگمانی می شوند آنان گاهی در طهارت و نجاست و گاهی در حلال و حرام متردد می شوند و زمانی در افعال و اقوال تردید دارند وگاهی در مورد مردم و نیات آنان دچار شک و سوء‌ظن می گردند و بر هیچ کسی اطمینان پیدا نمی کنند.
و بعضی اوقات این حالت زار در میان صمیمی ترین افراد جامعه همسر و شوهر نسبت به یکدیگر پیدا می شود نگرانی و درگیرد در زندگی آنان بوجود می آورد.
این افراد بیماران روحی و فکری هستند که خیلی سریع باید خود را علاج و درمان کنند و گرنه زیانهای فراوانی از نظر مادی و معنوی خواهند دید.

ج: غرور و خودخواهی

گاهی انسان به اعمال و افکار و اندیشه‌های خود مغرور شده یک حالت فوق العاده خود محوری و خودبینی پیدا کرده اعمال و افکار خویش را ملاک و معیار حق قرار می دهد و هرگاه دیگران در خط او نباشند نسبت به آنها بدگمان و بدبین شده آنان را منحرف، سازش کار و فاسد می داند و پیوسته از آنها بدگوئی می کند.

این غرور و خود برتر بینی یک بیماری بسیار خطرناکی است که آیات و روایات از آن سخت نکوهش شده است، ‌خداوند می ‌فرماید:﴿ فَلَا تَغُرَّنَّکُمُ الْحَیَاهُ الدُّنْیَا  ﴾(لقمان: ۳۳).«زندگی دنیا شما را مغرور نکند».و نیز می ‌فرماید: ﴿ فَلَا تُزَکُّوا أَنْفُسَکُمْ ﴾(نجم: ۳۲).«خودتان را تعریف و تمجید و پاک ظاهر نکنید»
قرآن مجید غرور را یکی از ویژگیهای برجسته کفار می داند: ﴿ إِنِ الْکَافِرُونَ إِلَّا فِی غُرُورٍ ﴾(ملک: ۲۰).
«کافران جز در غرور نیستند».

مفاسد و زیانهای بدگمانی:

بدون شک بدگمانی به مردم زیانها و مفاسد فردی و اجتماعی فراوانی دارد که پاره ای از آن ذکر می گردد:

الف: تباهی دین و دنیا

بدگمانی طبق روایات اسلامی ایمان انسان را از بین می برد چنانکه از حضرت امیر المؤمنین علی روایت شده که می فرماید: «آفه ‌الدین سوء‌الظن» تباهی دین بدگمانی است.

ب: تباهى اعمال

بدگمانی بدون شک اعمال خیر انسان را تباه می سازد چنانکه از حضرت علی روایت شده که می فرماید: «إیاک أن تسیئ الظن فإن سوء‌الظن یفسد العباده‌» «از بدگمانی پرهیز کن زیرا که سوء‌ظن عبادت را فاسد می کند.

ج: ‌به گناه و معاصى وادار می کند

بدگمانی موجب بروز گناهان زیادی می شود، زیرا انسان را به امراض مهلکی همچون غیبت،‌ تهمت،‌ تحقیر مسلمان و اهانت به افراد و… وادار می نماید.

د: موجب اختلاف و تفرقه میگردد

واضح است که بدگمانی و بدبینی مردم را از همدیگر جدا ساخته محبت و صمیمیت، وحدت و هماهنگی تعاون و همکاری آنان را به نفرت و دشمنی تفرقه و جدائی، کینه توزی و عناد مبدل می سازد.

سوء ‌ظن چه زمانی حرام است؟

۱ـ بدگمانی وقتی حرام است که شخص مظنون مسلمان، صالح، عادل و نیکو کار باشد.

۲ـ سوء‌ ظن بصورتی در قلب شخص قرار گرفته باشد که او را وادار نماید، ‌تا علیه شخص مظنون تلاش و فعالیت کند،‌ و او را ضرر و زیان برساند.

و اما اگر سوء‌ظن فقط خیال و حدیث نفس باشد و در قلب استقرار نیابد، گناه نیست زیرا که خیال بافی و حدیث نفس در اختیار انسان نیست بلکه جزو توهمات است.

بدگمانی چه زمانی جایز است؟

۱ـ اگر شخص مظنون کافر باشد درباره او بدگمان شدن جایز بلکه مطلوب است چون هیچگاه بر شخص کافر و ملحد اعتماد درست نیست، زیرا آنان همیشه نسبت به مسلمانان متعهد آگاه و دلسوز عزایم پلید و شوم دارند.

۲ـ و نیز اگر شخص مظنون فردی سود جو،‌ فرصت طلب، بی بند و بار و خود فروخته باشد از چنین شخص بی ماهیت، بد ظن و مشکوک شدن جایز و مطلوب است.

درمان بیماری بدگمانی:

درمان علمى:

اولاً‌: کسی که گرفتار بدگمانی است در مفاسد و زیانهای آن بیندیشد یکی از دانشمندان اسلامی می گوید: «الکفر فی العواقب ینجی من المصایب».
فکر و اندیشیدن در سر انجام و نتایج کارها انسان را از هلاکت و مشکلات نجات می دهد.

ثانیاً: علل و انگیزه‌های بدگمانی را بررسی و ارزیابی کرده آنها را از خود دور سازد.

ثالثاً‌: در کیفر و مجازات سخت بدگمانی دقت نموده بکوشد خود را از بدگمانی نجات دهد تا مورد خشم و غضب الهی نگردد.

درمان عملى:

اولاً‌: سعی و تلاش کند در کارها و سخنان و احوال مردم کنجکاوتر گردد.

ثانیاً: به توهمات و خیالات بدخویش درباره دیگران اهمیت ندهد، و به کسانی که بدگمان است نیکی و محبت کند و با آنها معاشرت و ارتباط داشته باشد.

ثالثاً: از همنشینی و مجالس افرادی که بواسطه آنها از مردم بدگمان و بدبین می گردد دوری جوید.

رابعاً‌: مواظب باشد، ‌اعمال و اخباری که از دیگران می داند و موجب بدبینی و بدگمانی می شود برای دیگران نقل و بازگو نکند.
…………………………..
برگرفته از کتاب مسلمان از دیدگاه ایات وروایات در کتابخانه عقیده

نویسنده:عبد الرحمن الله وردی بلوچ

منبع:پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه

 

| ۱۳ دی ۱۳۹۲
۲ پاسخ به “دلایل بدگمانی چیست؟ و راه های درمان آن چیست؟”
  1. وضعیت کاربر : مهمان
    ملکه مسلمان says:

    جزاکم الله خیرا عالی


  2. ramin says:

    خیل عالی بود من خیلی وقته که برام درباره ی این موضوع سوال پیش اومده بود و خداروشکر معنیه بدگمانی رو فهمیدم

یک دیدگاه بگذارید

جستجو
آخرین مطالب
پیوندهای محبوب
آمار سایت
  • کاربران آنلاین 31نفر
  • بازدید امروز 137524
  • بازدید دیروز 110002
  • بازید کل 100847118

این سایت در ستاد ساماندهی پایگاه های اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت رسیده است.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه محفوظ میباشد.

استفاده از محتوای وااسلاماه با ذکر منبع و آدرس سایت بلامانع است. | تگ ها

Powered By Vaislamah.com - Copyright © 2010-2015 Vaislamah.com