پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه

 
آمار کلی سایت
  • کل مطالب
  • کل نظرات
  • کل اعضا
  • جدیدترین عضو AMIR
وااسلاماه
| بازدیدها: 1099

فردی از کاربران عزیز وااسلاماه سوالی را به شرح زیر پرسیده اند:

سلام علیکم خسته نباشید یک سوال داشتم آیا در قرآن آمده است که نمازها را در چه وقتی بخوانیم ؟ چون دوستی دارم می گوید در قرآن نیامده است که مومن کسی است که نمازش را سر وقت بخواند و می گوید قرآن اوقات نماز ها را هم مشخص نکرده است ممنون میشوم جواب بدین.

پاسخ :

الله تعالی بر امت محمدیه در شبانه روز پنج نماز را در پنج وقت فرض و واجب گردانیده است و این پنج وقت نماز در واقعه معراج به آنحضرت اعلان و آموزش داده شده است.

در تفسیر ابن کثیر گفته شده است: در شب اسراء که یک سال و نیم قبل از هجرت اتفاق افتاد، خداوند بر رسول گرامی اش پنج نماز را فرض گردانید و نیز شروط ، ارکان و جزئیات نماز برای ایشان تشریح شد (۷/۱۶۴).

آنگاه جبرائیل علیه السلام به پیامبر اسلام صلی الله علیه و سلم اوقات نمازها را آموزش داد، ما قبل از اینکه وارد روایات و احادیث در این باره شویم ، آیات قرآن کریم را در خصوص اوقات نمازها بررسی می کنیم و سپس به روایات اوقات نماز خواهیم پرداخت .

در سوره مبارکه اسراء یعنی سوره ای که در ابتدای آن به واقعه اسراء اشاره فرموده است و از این جهت هم نام اسراء را به خود گرفته است، در آیه ۷۸ این سوره به اوقات پنجگانه نمازها اشاره دارد چنانچه فرموده است:

أَقِمِ الصَّلَاهَ لِدُلُوکِ الشَّمْسِ إِلَىٰ غَسَقِ اللَّیْلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ ۖ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ کَانَ مَشْهُودًا ، ترجمه : نماز را از زوال آفتاب (هنگام ظهر) تا تاریکی شب بر پا دار، و (نیز) قرآن فجر ( نماز صبح) را؛ بی گمان قرآن (خواندن ، در نماز) فجر (فرشتگان) حاضر آیند.

  در آیه کریمه دو کلمه مبارک الله جل جلاله (یعنی کلمه دُلُوکِ) و (کلمه غَسَقِ) تکلیف ما را تعیین ساخته اند، کلمه دُلُوکِ به معنی زوال آفتاب از نصف النهار است ، و کلمه غَسَقِ به معنی ظلمت و تاریکی است ، لذا معنی آیه چنین می شود نماز را بخوان به هنگام زوال آفتاب (از نصفالنهار، که آغاز نماز ظهر است و امتداد آن وقت نماز عصر را نیز دربر میگیرد) تا تاریکی شب (که آغاز نماز مغرب است و امتداد آن وقت نماز عشاء را نیز در برگرفته و با طلوع فجر پایان میپذیرد)، و نماز صبح را (در فاصله ی طلوع فجر تا طلوع آفتاب) بخوان. بیگمان نماز صبح (توسّط فرشتگان شب و فرشتگان روز) بازدید میگردد. و قرآن الفجر هم در آیه مراد نماز صبح است (نفسیر نور) و نیز تفسیر جلالین و غیره چنین نوشته اند.

همچنین در آیه ۱۱۴ سوره مبارکه هود به اوقات نمازها اشاره دارد چنانچه فرموده است: وَأَقِمِ الصَّلاَهَ طَرَفَیِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِّنَ اللَّیْلِ، و (ای پیامبر!) در دو طرف روز، و ساعاتی از شب ، نماز را بر پادار، بی شک نیکیها بدیها را از بین می برند .

در این آیه نمازهای پنجگانه بیان شده است،( طَرَفَیِ النَّهارِ) دو طرف روز. مراد اوّل و آخر روز است که هنگام گزاردن نماز صبح، وظهروعصر است زیرا نماز صبح دریک طرف روز، و نماز ظهر وعصر در طرف دیگر روز ادا می گردند، و روز دو بخش دارد: (غداه) که نام اول روز تا وقت زوال می باشد، و بعد از آن (عشیّ) است، و در این قسمت آیه (وَزُلَفًا مِّنَ اللَّیْلِ) نماز مغرب و عشاء داخل میگردد.

و در آیه ۲۳۸ سوره مبارکه بقره به نماز عصر تصریح دارد چنانچه فرموده است: حَافِظُواْ عَلَی الصَّلَوَاتِ والصَّلاَهِ الْوُسْطَی . یعنی بر نمازها و بر نماز وسطی محافظت کنید . مفسرین گفته اند منظور از نماز وسطی نماز عصر است و دلیل وجود تاکید جداگانه بر نماز عصر این است که این نماز در لحظه ای اقامه می شود که اکثر مردم مشغول کسب و کار هستند و ممکن است از نماز عصر غفلت نمایند.

همچنین در آیه ۵۸ سوره مبارکه نور ، نام نماز صبح و نماز عشا را به صورت  واضح و روشن آورده است که ما به جهت اختصار فقط به ذکر جملات مورد نظر بسنده می کنیم، در این آمده است (صَلَاهِ الْفَجْرِ) یعنی نماز صبح و (صَلَاهِ الْعِشَاءِ) یعنی نماز عشاء که دلالت بر وجود این نمازها در قرآن کریم می کند.

امام بیهقی در (سنن الکبری) از ابی رزین روایت کرده که او گفت: جاء نافع بن الازرق إلی ابن عباس فقال الصلوات الخمس فی القرآن فقال: نعم، فقرأ (فَسُبْحَانَ اللَّهِ حِینَ تُمْسُونَ) قال صلوه المغرب (وَحِینَ تُصْبِحُونَ) صلوه الفجر (وَلَهُ الْحَمْدُ فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَعَشِیًّا) صلوه العصر (وَحِینَ تُظْهِرُونَ) صلوه الظهر وقرأ (وَمِن بَعْدِ صَلَاهِ الْعِشَاءِ ثَلَاثُ عَوْرَاتٍ لکم). سنن الکبری (۱/۳۵۹). این حدیث حسن است.

 

یعنی: نافع بن ازرق نزد ابن عباس آمد و از او پرسید: آیا نمازهای پنجگانه در قرآن ذکر شده؟ ابن عباس گفت: آری، سپس قرائت کرد: (فَسُبْحَانَ اللَّهِ حِینَ تُمْسُونَ) یعنی نماز مغرب، و (وَحِینَ تُصْبِحُونَ) یعنی نماز صبح، و (وَلَهُ الْحَمْدُ فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَعَشِیًّا) یعنی نماز عصر، و (وَحِینَ تُظْهِرُونَ) یعنی نماز ظهر، و قرائت کرد: (وَمِن بَعْدِ صَلَاهِ الْعِشَاءِ ثَلَاثُ عَوْرَاتٍ لکم) یعنی نماز عشاء.

اینها تصریحات و دستورات الله تعالی برای اوقات پنج نماز بودند که شامل نماز صبح، نماز ظهر، نماز عصر، نمازمغرب و نماز عشا می باشند حال هر انسانی براساس عرف خودش هم می تواند وقت صبح، ظهر، عصر ، مغرب و عشا را مشخص نماید. آیات کلام الله مجید در تبیین اکثر احکامات الهی به صورت اجمالی اشاره فرموده اند به این دلیل است که قرآن نیاز به مفسر دارد تا آیات را بیشتر تشریح و تفسیر نماید، از آنجایی که قرآن کریم بر انسان های عادی نازل نمی شود بلکه بر کسی نازل می شود که او خود مفسرقرآن و تشریح کننده ی دین است هم نماینده خدا و هم معصوم است یعنی رسول معظم اسلام، از این جهت است که جزئیات و تشریحات احکامات را خود آنحضرت بیان فرموده است. یکی دیگر از مفسران و تشریح کنندگان دین حضرت جبرائیل است که بازهم معصوم و از جانب خداوند است چنانچه در بالا یاد آوری شد که اوقات نمازها را جبرائیل به آنحضرت آموزش داده اند آموزش جبرائیل تفسیر و تبیین معنی آیه است، وقتی جبرائیل و پیامبر می گویند نماز را چنین بخوان به معانی آیات الهی اشاره دارند ، لذا ما معانی آیات و تفسیر دین را در کلام پیامبر بهتر می توانیم درک کنیم بنابر این افعال، اقوال و تاییدات پیامبرگرامی اسلام ص تفسیر دین مبین اسلام می باشند که از جانب خداوند مورد تایید قرار گرفته اند یعنی اگر ما هرگاه در فهم آیات قرآن دچار ابهام شدیم برای روشن شدن معنی واقعی آن باید فقط به عملکرد و توصیه های آنحضرت مراجعه کنیم چرا که زتدگی ۲۳ ساله آنحضرت کل قرآن را تشریح ساخته است و سنت با قرآن ارتباط تنگاتنگی دارد به این معنی که کلام پیامبر کلام خدا را برای ما شرح داده است از این رو علما سنت را تفسیراصلی قرآن دانسته اند که حال به آن می پردازیم.

تفسیر اوقات نماز توسط جبرئیل ع و پیامبرص

 در سنت نبوی افعال و اقوال رسول الله ص در حد تواتراوقات نماز ها را تشریح نموده اند . علامه سعدی می گوید خداوند پیامبرش را به اقامه نماز در اوقات آن هنگام ( لِدُلُوکِ الشَّمْسِ) یعنی بعد از زوال شمس که شامل نماز ظهر و عصر می شود . (إِلَى غَسَقِ اللَّیْلِ) یعنی تا تاریکی شب که شامل نماز مغرب و عشاء می شود ( وَقُرْآنَ الْفَجْرِ) یعنی نماز صبح امر فرموده است، و به نماز صبح قرآن الفجر) به این دلیل گفته شده است که درنماز صبح قرآن طولاتی از بقیه نمازها قرائت می شود.(

 عن ابن عباس رضی الله عنهما أن النبی صلى الله علیه وسلم قال :

 أَمَّنِی جِبْرِیلُ عَلَیْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَیْتِ مَرَّتَیْنِ ، فَصَلَّى الظُّهْرَ فِی الْأُولَى مِنْهُمَا حِینَ کَانَ الْفَیْءُ مِثْلَ الشِّرَاکِ ، ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِینَ کَانَ کُلُّ شَیْءٍ مِثْلَ ظِلِّهِ ، ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِینَ وَجَبَتْ الشَّمْسُ وَأَفْطَرَ الصَّائِمُ ، ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِینَ غَابَ الشَّفَقُ ، ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِینَ بَرَقَ الْفَجْرُ ، وَحَرُمَ الطَّعَامُ عَلَى الصَّائِمِ وَصَلَّى الْمَرَّهَ الثَّانِیَهَ الظُّهْرَ حِینَ کَانَ ظِلُّ کُلِّ شَیْءٍ مِثْلَهُ لِوَقْتِ الْعَصْرِ بِالْأَمْسِ ، ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِینَ کَانَ ظِلُّ کُلِّ شَیْءٍ مِثْلَیْهِ ، ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ لِوَقْتِهِ الْأَوَّلِ ، ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ الْآخِرَهَ حِینَ ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّیْلِ ، ثُمَّ صَلَّى الصُّبْحَ حِینَ أَسْفَرَتْ الْأَرْضُ.

حضرت عبدالله بن عباس رض روایت می کند که رسول الله صلی الله علیه و سلم فرموده است: جبرائیل امین مرا در خانه کعبه دو بارامامت کرد ، بار اول نماز ظهر را خواند زمانی که سایه هر چیز به اندازه بند کفش بود، سپس نماز عصر را خواند در حالیکه هر چیز به اندازه سایه خودش بود (علاوه بر سایه کوچک که در حد بند کفش است)،  سپس نماز مغرب را ادا کرد در حالیکه خورشید غروب کرد و روزه دار افطار می کرد، سپس نماز عشا را ادا نمود در حالیکه شفق سرخ غایب شد (در معنی شفق بین فقها اختلاف است)، سپس نماز صبح را ادا نمود در حالیکه صبح صادق طلوع کرد و خوردن غذا بر روزه دار ممنوع شده بود.

. و بار دوم که نماز خواند نماز ظهر را زمانی خواند که سایه هر چیز به اندازه خودش بود ماند عصر دیروز ، سپس نماز عصر را خواند در حالیکه سایه هر چیز دو برابر آن بود، سپس مغرب را در وقت قبلی اش خواند ، سپس عشا را در ثلث اول شب خواند ، سپس نماز صبح را خواند زمانی که زمین روشن شده بود .

همچنین از جابر بن عبدالله رضی الله عنه روایت است : أن النبی صلی الله علیه وسلم جاءه جبریل علیه السلام فقال له: قم فصله، فصلی الظهر حین زالت الشمس، ثم جاءه العصر فقال: قم فصله، فصلی العصر حین صار ظل کل شیء مثله، ثم جاءه المغرب فقال: قم فصله، فصلی المغرب حین وجبت الشمس، ثم جاءه العشاء فقال قم فصله، فصلی العشاء حین غاب الشفق، ثم جاءه الفجر فقال قم فصله، فصلی الفجر حین برق الفجر، أو قال سطح الفجر. ثم جاءه من الغد للظهر فقال، قم فصله، فصلی الظهر حین صار ظل کل شیء مثله، ثم جاءه العصر فقال: قم فصله، فصلی العصر حین صار ظل کل شیء مثلیه، ثم جاءه المغرب و قتا واحدا لم یزل عنه، ثم جاءه العشاء حین ذهب نصف اللیل، أو قال: ثلث اللیل فصلی العشاء ثم جاءه حین أسفر جدا فقال: قم فصله، فصلی الفجر، ثم قال: ما بین هذین الوقتین، وقت. (سنن نسائی).

ترجمه: جبرئیل علیه السلام نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمد و به او گفت : بلند شو و نماز بخوان، پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز ظهر را وقتی که خورشید – از وسط آسمان – زوال کرده بود خواند. سپس هنگام عصر نزد او آمد و به او گفت: بلند شو و نماز بخوان، پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز عصر را هنگامی خواند، که سایه هر چیز به اندازه خودش شده بود سپس وقت مغرب نزد او آمد و به او گفت: بلند شو نماز بخوان پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز مغرب را وقتی که خورشید غروب کرده بود، خواند، سپس موقع عشاء نزد او آمد و به او گفت : بلند شو نماز بخوان پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز عشاء را وقتی خواند که شفق – سرخی بعد از غروب آفتاب  پنهان شده بود. سپس هنگام صبح نزد او آمد و به او گفت نماز بخوان، پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز صبح را هنگامی که فجر نمایان شد، خواند.

سپس روز بعد هنگام ظهر نزد او آمد و گفت بلند شو و نماز بخوان، پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز ظهر را هنگامی که سایه هر چیز به اندازه خودش شده بود، خواند، سپس وقت عصر نزد او آمد و گفت بلند شو و نماز بخوان، پیامبر نماز عصر را هنگامی که سایه هر چیز دو برابر خودش شده بود، خواند سپس هنگام مغرب در همان وقت دیروز آمد (و به او گفت نماز بخوان) سپس وقت عشاء هنگامی که نیمی از شب یا یک سوم آن گذشته بود نزد او آمد و نماز عشاء را در همان وقت خواند سپس وقتی که بامداد بسیار روشن نزد او آمد و گفت بلند شو و نماز بخوان، پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز صبح را ادا کرد و گفت : وقت هر نماز بین این دو وقت است.

همچنین رسول الله صلی الله علیه و سلم در حدیث دیگری اوقات نمازها را به شرح زیر آموزش داده است :

وَقْتُ الظُّهْرِ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَکَانَ ظِلُّ الرَّجُلِ کَطُولِهِ مَا لَمْ یَحْضُرْ الْعَصْرُ وَوَقْتُ الْعَصْرِ مَا لَمْ تَصْفَرَّ الشَّمْسُ وَوَقْتُ صَلَاهِ الْمَغْرِبِ مَا لَمْ یَغِبْ الشَّفَقُ وَوَقْتُ صَلَاهِ الْعِشَاءِ إِلَى نِصْفِ اللَّیْلِ الأَوْسَطِ وَوَقْتُ صَلاهِ الصُّبْحِ مِنْ طُلُوعِ الْفَجْرِ مَا لَمْ تَطْلُعْ الشَّمْسُ فَإِذَا طَلَعَتْ الشَّمْسُ فَأَمْسِکْ عَنْ الصَّلَاهِ فَإِنَّهَا تَطْلُعُ بَیْنَ قَرْنَیْ شَیْطَانٍ (روایت امام مسلم در صحیحش).

وقت نماز ظهر زمانی است که خورشید از نصف النهار زایل شود و سایه مرد به اندازه قدش باشد (و انتهایش) تا زمانی که عصر فرا نرسد ، و قت نماز عصر تا زمانی است نور آفتاب به زردی نرسیده باشد ، و وقت نماز مغرب تا زمانی است که شفق غایب نشده است ، و وقت نماز عشاء تا نیمه شب است ، و وقت نمازصبح از طلوع فجر است تا زمانی که آفتاب طلوع کند پس زمانی که خورشید طلوع کرد خود را ازخواندن نماز نگهدار زیرا او در بین دو شاخ شیطان طلوع می کند.

خلاصه : نام پنج نماز در قرآن آمده است و خداوند به خواندن نماز در پنج وقت امر فرموده است و پیامبر اسلام ص وقت پنج نماز را برای ما بیشتر تشریح فرموده است.

بخش دوم پاسخ شما سوال کننده محترم که دوست شما گفته اند در قرآن نیامده است مومن کسی است که نماز ها را سر وقت بخواند این است:

در قرآن کریم آمده است، نمازها بر شما مسلمانان فرض شده و نمازها اوقات معینی دارند. یعنی نماز وظیفه اصلی شماست.(نساء۱۰۳).

در قرآن آمده است که شما به عبادت الله و اقامه نماز امر شده اید و در قرآن آمده است که تارکان نماز روز قیامت خوار و ذلیل خواهند بود.

شرح این بخش از پاسخ را در لینک زیربخوانید:

جایگاه و اهمیت نماز در اسلام

همچنین

اوقات شرعی نمازهای پنجگانه

images

| ۳ تیر ۱۳۹۶

یک دیدگاه بگذارید

جستجو
آخرین مطالب
پیوندهای محبوب
آمار سایت
  • کاربران آنلاین نفر
  • بازدید امروز
  • بازدید دیروز
  • بازید کل
خبرنامه

این سایت در ستاد ساماندهی پایگاه های اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت رسیده است.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه محفوظ میباشد.

استفاده از محتوای وااسلاماه با ذکر منبع و آدرس سایت بلامانع است. | تگ ها

Powered By Vaislamah.com - Copyright © 2010-2015 Vaislamah.com