توشه سفر به آخرت را کامل کن

اگر پادشاه جهانی بازهم گدای خدایی

دارایی دنیا دوستان همیشگی تو نیستند

در محضر خدا گناه نکن

با تزکیه و اصلاح نفس خود را آراسته بگردان

زندگی، یک امانت است در دست تو

امکانات کاربری
آمار کلی سایت

  • کل مطالب 2286
  • کل نظرات 9470
  • کل اعضا 1652
  • جدیدترین عضو badboy

پیام مدیر

از زمانی که بشر آفریده شده عبد وعبودیت برای آفریدگارش از ویژگی های بارز او بوده است اگر چنانچه خود را ازعبدیت خدا کنار بکشد با انواع بیماری های روحی از جمله تکبر و غرور مبتلا خواهد شد لذا عبدیت برای الله زینت بخش حیات بشرست

اسلام
| بازدیدها: 4275

نویسنده هر چند آداب یاد شده را برای بانوان عنوان کرده است اما این آداب اسلامی مشترک بین زنان و مردان مسلمان هستند و تفاوتی وجود ندارد.

۱-آداب غذا خوردن

ای‌خواهر مسلمانم، در ابتدای صرف غذا، گفتن بسم‌الله و خوردن با دست راست واجب است:

۱- از عمربن ابی‌سلمه رضی الله عنه نقل است که گوید: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «به نام خدا آغاز کن و با دست راست و از جهت روبروی خود در ظرف غذا، خوردن را آغاز کن». (متفق‌علیه).

۲- عایشه رضی الله عنها گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «هرگاه غذا خوردید با نام خدا آغاز کنید و اگر در اول، آن را فراموش کردید، بگویید: (بسم‌الله أوله وآخره)». (روایت از ابوداود و ترمذی).

ای‌خواهر مسلمانم، همچنین گفتن بسم‌الله هنگام داخل شدن به منزل مستحب است:

۳- جابر رضی الله عنه  گوید: از رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم شنیدم می‌فرمود: «هرگاه انسان هنگام داخل شدن به خانه و هنگام شروع کردن به غذا اسم خدا را ذکر کند، شیطان به دوستانش می‌گوید: امشب در اینجا جای ماندن و شام خوردن ندارید، و اگر هنگام دخول به خانه از نام خدا غافل ماندید شیطان گوید: اینجا جای ماندن است و اگر هنگام صرف شام نیز نام خدا را نبردید گوید: به مکان ماندن و شام خوردن دست یافتید» (روایت از مسلم).

۴- حذیفه بن یمان رضی الله عنه  گوید: هرگاه با رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم بر سفرۀ غذا حاضر می‌شدیم قبل از رسول‌خدا دست را داخل ظرف غذا نمی‌کردیم، و باری با ایشان بر سفرۀ غذا حاضر شدیم کنیزی بیامد و با شتاب خواست دست را داخل ظرف غذا کند، رسول‌خداص دست او را گرفت، سپس یک اعرابی بیامد و او نیز خواست دست را داخل ظرف غذا نماید، رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم دست او را نیز گرفت و فرمود: «بی‌گمان شیطان غذایی را حلال می‌داند که اسم خدا بر آن ذکر نشود، و شیطان این کنیز را آورد تا بدون ذکر اسم خدا دست را داخل ظرف غذا کند ولی من دست او را گرفتم، اعرابی آمد تا به وسیلۀ او، غذا را برای خودش حلال نماید ولی من دست او را نیز نگه داشتم و نگذاشتم بدون اسم خدا آغاز کنند. سوگند به خدایی که جان من در دست اوست دست او با دستان کنیز و اعرابی در دستان من است، آنگاه اسم خدا را ذکر کرد و خوردن را آغاز کرد». (روایت از مسلم).

۵- امیه بن مخشی صحابی رضی الله عنه  گوید: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم نشسته بود در آن حال مردی مشغول خوردن غذا بود و تنها یک لقمه مانده بود که اسم خدا را ذکر کرد و گفت: (بسم‌الله أوله وآخره) رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم خندید و فرمود: «در اول، شیطان با وی مشغول خوردن غذا بود ولی به محض اینکهه این مرد اسم خدا را ذکر کرد، شیطان هر آنچه را که خورده بود قیء کرد». (روایت از ابوداود و نسائی).

۶- از ابوأمامۀ باهلی رضی الله عنه  روایت شده که هرگاه سفره برداشته می‌شد رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم می‌فرمود: «الْحَمْدُ ِللهِ حَمْدًا کَثِیْرًا طَیِّباً مُبَارَکًا فِیْهِ غَیْر ]مَکْفِیٍّ وَلاَ[ مُوَدَّعٍ، وَلاَ مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّناَ» «ستایش بسیار زیاد، پاکیزه و مبارک، خدایى را که بى نیاز است و درخواست از او همیشه ادامه دارد، و همه به اوو نیازمندند، پروردگارا! ستایش مان را قبول فرما»

۷- از معاذبن أنس رضی الله عنه  روایت شده که رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرموده است: هرکس بعد از صرف غذا بگوید: «الْحَمْدُ ِللهِ الَّذِیْ أَطْعَمَنِیْ هَذَا وَرَزَقَنِیْهِ، مِنْ غَیْرِ حَوْلٍ مِنِّیْ وَلاَ قُوَّهٍ» «سپاس خداى را که این غذا را به من خورانید بدون اینکه من قدرت و توانى داشته باشم» گناهان گذشتۀ او بخشوده خواهد شد. (روایت از ترمذی).

۲-امر به خوردن از کنار کاسه و نهی از برداشتن از وسط آن

۱- از عبدالله‌بن عباس رضی الله عنه  به نقل از رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم روایت شده که فرمودۀ است: «برکت بر وسط طعام نازل شده و شما از کنار آن بخورید و از وسط آن نخورید». (روایت از ابوداود و ترمذی).

۲- از عبدالله‌بن بسر رضی الله عنه  روایت شده که رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم کاسه‌ای بزرگ به نام «غزاء» داشت که با چهار نفر حمل می‌شد وقتی که نماز «ضحی» را خواندند کاسه را که در آن ترید شده بود بیاوردند، همه بر آن جمع شدند و رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم بر دو ساق و زانوهایش نشست، یک مرد اعرابی گفت: این چگونه نشستن است؟ رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: خداوند مرا جبار عنید نیافریده است، از کنار آن بخورید و وسط آن را نگه دارید تا برکت آن افزوده شود».

۳- آداب نوشیدن آب

ای خواهر مسلمانم، مستحب است نوشیدن سه نوبت بوده و در آغاز آن اسم خدا ذکر شود.

۱- از انس رضی الله عنه  روایت شده که رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم در اثناء نوشیدن آب سه مرتبه خارج از طرف آن نفس می‌کشید. (متفق علیه).

۲- از ابن عباس رضی الله عنه  به نقل از رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم روایت شده که فرموده است: «همانند شتر آب را با یک نفس ننوشید بلکه با دو، یا سه مرحله آن را بنوشید و در ابتدای آن اسم خدا را ذکر کنید و در آخر، نیز به حمد او بپردازید». (روایت از ترمذی).

۳- ابوقتاده رضی الله عنه  گوید: «رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم نفس کشیدن در داخل ظرف آب را نهی کرده است». (متفق علیه).

۴- انس رضی الله عنه  گوید: «شیر مخلوط با آب را برای رسول‌خداص آوردند و در آن حال یک مرد اعرابی در کنار راست و ابوبکرس در کنار چپ رسول خدا قرار داشتند، اول خود از آن نوشید، سپس ظرف را به اعرابی داد و فرمود: باید ابتدا به طرف راست تعارف کرد». (متفق‌علیه).

۵- سهل بن‌سعد ساعدی رضی الله عنه  گوید: «مقداری شیر را برای حضرتص آوردند، از آن نوشید و در طرف راستش غلامی و در طرف چپ او بزرگانی قرار داشتند رسول‌خداص به غلام فرمودند: آیا اجازه می‌دهید ابتدا به بزرگان سمت چپم بدهم؟ غلام عرض کرد: نه به خدا هیچ‌کسی را بر نصیبم از تو برتری نمی‌‌دهم، و رسول‌خداص ظرف را در دست غلام قرار داد». (متفق‌علیه).

۶- ابوسعید خدری رضی الله عنه  گوید: «رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم از فوت کردن در داخل ظرف آب نهی کرده است، مردی گفت: اگر چیزی در آن دیدم چه؟ گفت: آب را بریز، گفت: من با یک نفس نمی‌توانم سیراب شوم، گفت: پس ظرف آب را از دهانت جدا کن و آنگاه نفس بکش». (روایت از ترمذی).

۷- ابن‌عباس رضی الله عنه  گوید: «رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم از نفس کشیدن و فوت کردن در داخل ظرف آب نهی کرده است». (روایت از ترمذی).

۴- آداب لباس پوشیدن

خواهر مسلمانم، هرگاه لباس نو یا کفش نو پوشیدید خدا را سپاس کن و خیرات را از او بخواه و از هر شری به او پناه ببر، زیرا ابوسعید خدری رض گوید: رسول‌خداص هرگاه لباسی را می‌پوشید این دعا را می‌خواند: «اللَّهُمَّ لَکَ الحَمْدُ أَنْتَ کَسَوتَنِیهِ، أسْألک مِنْ خَیرِهِ وخَیْرِ ما صُنع لَهُ، وأعُوذُ بِکَ مِنْ شرِّه وشَرِّ ما صُنِعَ لَهُ». «الهى!! ستایش براى تو است، تویى که این لباس را به من پوشاندى، از تو خیر آن را مى خواهم، و خیر آنچه را که براى آن ساخته شده است. و به تو از بدى آن و بدى آنچهه که براى آن ساخته شده است پناه مى برم». (روایت از ابوداود و ترمذی).

۵- آداب خوابیدن و دراز کشیدن

(۱) براء بن‌عاز رضی الله عنه   گوید: هروقت رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم به بستر خواب می‌رفت بر پهلوی راست می‌خوابید و این دعا را می‌خواند: «اللَّهُمَّ أَسْلَمْتُ نَفْسِیْ إِلَیْکَ، وَفَوَّضْتُ أَمْرِیْ إِلَیْکَ، وَوَجَّهْتُ وَجْهِیْ إِلَیْکَ، وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِیْ إِلَیْکَ، رَغْبَهً وَرَهْبَهً إِلَیْکَ لاَ مَلْجَأَ وَلاَ مَنْجَا مِنْکَ إِلاَّ إِلَیْکَ، آمَنْتُ بِکِتَابِکَ الَّذِیْ أَنْزَلْتَ وَبِنَبِیِّکَ الَّذِیْ أَرْسَلْتَ». (روایت از بخاری).

«بار الها! جانم را به تو سپردم، و کار خود را به تو تفویض نمودم، و چهره ام را به سوى تو گرداندم، و به تو اتّکا کردم، در حالى که به نعمت‌هاى تو امیدوارم و از عذابت بیم ناکم، به جز تو پناهگاهى و جاى نجاتى ندارم. الهى! به کتابى که تو نازل فرمودى، و پیامبرى که تو مبعوث کردى، ایمان آوردم»

(۲) همچنین از براء روایت شده که رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم به من گفت: «هرگاه به بستر خواب رفتی وضویی همانند وضوی نماز بگیر سپس بر پهلوی راستت دراز بکش و بگو: و دعایی مانند قبل را ذکر کرد، و سعی کن آخرین کلامت آن باشد». (متفق علیه).

(۳) از عایشه رضی الله عنها  روایت شده که رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم در شب یازده رکعت نماز می‌خواند و هنگام طلوع فجر دو رکعت خفیف نماز می‌خواند، آنگاه بر پهلوی راستش دراز می‌کشید تا مؤذن می‌آمد و اجتماع مسلمانان در مسجد را به او خبر می‌داد. (متفق‌علیه).

(۴) حذیفه بن یمان رضی الله عنه  گوید: هرگاه رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم در شب به بستر خواب می‌رفت دست خود را زیر گونۀ خود می‌گذاشت و این دعا را می‌خواند: «بِاسْمِکَ اللَّهُمَّ أَمُوْتُ وَأَحْیَا» «خـدایا! با نـام تـو مى میرم [مى خوابم] و با نـام تـو زنده مى شوم [بیدار مى شوم]» و اگر از خواب بیدار می‌شد می‌گفت:: «الحَمْدُ للهِ الَّذِی أَحْیَانا بَعْدَ مَا أمَاتَنَا وإلَیْهِ النُّشُورُ» «تمام ستایش‌ها از آنِ خدایى است که پس از میراندن ما را زنده کرده است، و بازگشت به سوى اوست» (روایت از بخاری).

۶- آداب مجلس و همنشینی

۱- از ابن‌عمر رضی الله عنه  روایت شده که رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «هیچ‌کدام از شما کسی را از مجلس بلند نکند تا خودش در جای او بنشیند ولی مجلس را برای یکدیگر گشاد کنید». و عادت ابن‌عمر بر این بود که هرکس به خاطر او از مجلس بلند می‌شد در آن مجلس نمی‌نشست. (متفق‌علیه).

۲- ابوهریره رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «هرگاه یکی از شما از جای خود برخاست و سپس بازگشت، برای نشستن در مکان اول اولویت دارد». (روایت از مسلم).

۳- جابربن سمره رضی الله عنه  گوید: «عادت ما بر این بود هرگاه به محضر رسول‌خداص می‌رفتیم در مکانی می‌نشستیم که مجلس بدان منتهی می‌شد». (روایت از ابوداود و ترمذی).

۴- حذیفه بن‌یمان رضی الله عنه  گفته است: «رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم نفرین کرده کسی را که در وسط حلقۀ مجلس بنشیند». (روایت از ابوداود).

۵- از ابومجل رضی الله عنه  روایت شده که مردی در وسط حلقۀ مجلس نشست، حذیفه گفت: «ملعون است بر زبان محمد صلی الله علیه وسلم یا خداوند لعنت کرده است بر زبان محمد صلی الله علیه وسلم کسی را که در وسط حلقه بنشیند». (روایت از ترمذی).

۶- ابوهریره رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «هرکس در مجلسی بنشیند و زیاد سخن گوید ولی قبل از بلند شدن این دعا را بخواند: «سُبْحَانَکَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِکَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُکَ وَأَتُوْبُ إِلَیْکَ»، «خدایا! تو پاک و منزّهى، تو را ستایش مى کنم، و گواهى مى دهم که بجز تو، معبودد دیگرى «بحق» وجود ندارد و از تو آمرزش مى خواهم و بسوى تو توبه مى کنم» گناهان این محلس او بخشوده خواهد شد». (روایت از ترمذی).

۱۱- ابوهریره رضی الله عنه  گوید که: رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «هر جماعتی از مجلسی برخیزند که در آن نام خدا ذکر نشده باشد، مانند آن است بر لاشۀ خری بلند شده باشند و چنین مجلسی برای آن‌ها حسرت به دنبال خواهد داشت». (روایت از ابوداود).

خداوند متعال می‌فرماید:

﴿یَٰٓأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تَدۡخُلُواْ بُیُوتًا غَیۡرَ بُیُوتِکُمۡ حَتَّىٰ تَسۡتَأۡنِسُواْ وَتُسَلِّمُواْ عَلَىٰٓ أَهۡلِهَاۚ ذَٰلِکُمۡ خَیۡرٞ لَّکُمۡ لَعَلَّکُمۡ تَذَکَّرُونَ ٢٧﴾ [النور: ۲۷].

«ای مؤمنان، وارد خانه‌هایی نشوید که متعلق به شما نیست مگر بعد از اجازه گرفتن و سلام کردن بر ساکنان آن. این کار برای شما بهتر است، امید است شما (این دو مطلب را) در نظر داشته باشید».

و در جای دیگری می‌فرماید:

﴿فَإِذَا دَخَلۡتُم بُیُوتٗا فَسَلِّمُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِکُمۡ تَحِیَّهٗ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ مُبَٰرَکَهٗ طَیِّبَهٗ﴾ [النور:۶۱].

«هر وقت داخل خانه‌ای شدید بر همدیگر سلام کنید؛ سلام پربرکت و پاکی که به فرمان خدا مقرر است».

و در سورۀ نساء می‌فرماید:

﴿وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّهٖ فَحَیُّواْ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَآ أَوۡ رُدُّوهَآ﴾ [النساء: ۸۶].

«هرگاه شما را سلامی کردند به گونه‌ای زیباتر و بهتر از آن یا دست کم همانند آن، آن را پاسخ گویید».

(۱) عبدالله بن‌عمروبن عاص رضی الله عنه  گوید: «مردی از رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم پرسید چه امری در اسلام بهتر است؟ فرمود: بذل طعام و سلام کردن بر آشنایان و ناآشنایان». (متفق علیه).

(۲) ابوهریره رضی الله عنه  به نقل از رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم آورده که فرموده است: «وقتی که خداوند آدم را آفرید به او دستور داد برو بر این‌ها سلام کن که گروهی از ملائک هستند که نشسته‌اند و به جواب آنان گوش کن، چون این، سلام و جواب تو، و ذریۀ تو خواهد بود.

آدم رفت و گفت: السلام علیکم، ملائک در جواب گفتند: السلام علیک ورحمه‌الله وبرکاته و در جواب، جملۀ: «ورحمه‌الله وبرکاته» بدان افزودند». (متفق‌علیه).

(۳) براء بن‌عازب رضی الله عنه  گوید: «رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم هفت خصلت را به ما دستور داد: عیادت مریض، تشییع جنائز، دعای خیر برای شخص عطسه زننده، یاری ناتوانان، کمک به مظلوم، گسترش سلام، و به جای آوردن قسم». (متفق علیه).

(۴) عبدالله‌بن سلام رضی الله عنه  گوید که: از رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم شنیدم می‌فرمودند: «ای‌مردم، سلام را گسترش دهید و طعام را ببخشید، و صلۀ ارحام را رعایت نمایید، و در حالی که مردم در خوابند نماز بخوانید تا بدان وسیله با امن و امان داخل بهشت شوید». (روایت از ترمذی).

چگونگی سلام

ای‌خواهر مسلمانم، مستحب آن است در سلام گفتن از ضمیر جمع استفاده کنید و بگویید: «السلام علیکم ورحمه‌الله وبرکاته» اگر چه مخاطب شما یک نفر باشد و در جواب آن نیز همان بگوید: «وعلیکم السلام ورحمه‌الله وبرکاته» و واو عطف را در اول بیاورد.

(۷) عمران بن‌حصین رضی الله عنه  گوید: مردی به محضر رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم آمد و گفت: «السلام‌علیکم» رسول‌خدا سلام او را جواب داد و آن مرد بنشست. رسول‌خدا فرمود: «ده حسنه دارد». یکی دیگر آمد و گفت: «السلام علیکم ورحمه‌الله»، بعد از جواب او فرمودند: «بیست حسنه دارد»، و دیگری آمد و گفت: «السلام علیکم ورحمه‌الله وبرکاته»، بعد از جواب او نیز فرمودند: «سی حسنه به دست آورد». (روایت از ابوداود ترمذی).

(۸) ابوجری هجی رضی الله عنه  می گوید: به خدمت رسول‌خدا رفتم و گفتم: «علیک السلام یا رسول‌الله، فرمود: مگو: (علیک السلام)، چون این، سلام مردگان است». (روایت از ابوداود و ترمذی).

اعادۀ سلام سنت است

(۱۱) ابوهریره رضی الله عنه  گوید که: رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمودند: «هرگاه یکی از شما به برادرش رسید بر او سلام کند، اگر درخت، یا دیوار، یا سنگی میان ایشان حائل شد اگر باز به او رسید باز بر او سلام کند». (روایت از ابوداود).

هنگام دخول به منزل، سلام گفتن مستحب است

خداوند می‌فرماید:

﴿فَإِذَا دَخَلۡتُم بُیُوتٗا فَسَلِّمُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِکُمۡ تَحِیَّهٗ مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِ مُبَٰرَکَهٗ طَیِّبَهٗ﴾ [النور:۶۱].

«هروقت داخل خانه‌ای شدید بر همدیگر سلام کنید؛ سلام پربرکت (و لبریز از خیر و ثواب فراوان و تقویت کنندۀ پیوند موجود میان دلهای مرمان، و درود) پاکی که به فرمان خدا مقرر است و موجب صفا و صمیمیت می‌گردد».

(۱۲) انس رض گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم به من فرمودند: «ای‌پسرم، هروقت بر اهل و خانواده‌ات داخل گشتی بر آنان سلام کن تا مایۀ برکت بر تو و خانواده‌ات گردد». (روایت از ترمذی

سلام بر همسر و زنان محرم

(۱۳) سهل بن سعد رضی الله عنه  گوید: «در میان ما، زنی و در روایتی، پیرزنی بود که آش شلغم و جو می‌پخت و هرگاه از نماز جمعه باز می‌گشتیم بر او سلام می‌کردیم و او با این غذا از ما پذیرایی می‌کرد». (روایت از بخاری).

(۱۴) اسماء بنت یزید رضی الله عنها  گوید: «رسول‌گرامی اسلام صلی الله علیه وسلم بر ما که گروهی زن بودیم گذر کرد و سلام کرد». (روایت از ابوداود).

و در روایت ترمذی آمده است: «رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم در مسجد بر گروهی زن که نشسته بودند گذر کرد و با اشارۀ دست سلام کرد».

حرمت ابتدا به سلام به کافر

(۱۵) ابوهریره رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «در ملاقات با یهود و نصاری نباید شما به ایشان سلام کنید، و هرگاه در راه به آنان رسیدید آنان را ناگزیر به عبور از معبر تنگ نمایید». (روایت از مسلم).

(۱۶) انس رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «هرگاه اهل کتاب بر شما سلام کردند در جواب بگویید: وعلیکم». (متفق‌علیه).

استحباب سلام بر هنگام بلند شدن از مجلس

(۱۷) ابوهریره رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «هرگاه به مجلسی رفتید سلام کنید و هرگاه از آن خارج شدید سلام کنید، باید دانست که سلام اول اولویت بر سلام دیگری ندارد». (روایت از ابوداود).

۸- آداب اجازۀ داخل شدن به منزل

خداوند می‌فرماید:

﴿یَٰٓأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تَدۡخُلُواْ بُیُوتًا غَیۡرَ بُیُوتِکُمۡ حَتَّىٰ تَسۡتَأۡنِسُواْ وَتُسَلِّمُواْ عَلَىٰٓ أَهۡلِهَا﴾ [النور: ۲۷].

«ای مؤمنان، به هیچ خانۀ دیگری جز خانۀ خود داخل نشوید مگر آنکه بپیرسید (و بدانید که در آن خانه کسی هست؟) و بر اهل آن [خانه‏] سلام گویید».

و در جای دیگر می‌فرماید:

﴿وَإِذَا بَلَغَ ٱلۡأَطۡفَٰلُ مِنکُمُ ٱلۡحُلُمَ فَلۡیَسۡتَ‍ٔۡذِنُواْ کَمَا ٱسۡتَ‍ٔۡذَنَ ٱلَّذِینَ مِن قَبۡلِهِمۡ﴾ [النور: ۵۹].

«و چون کودکان شما به سن بلوغ رسیدند باید از شما اجازۀ (ورود به خانه را بگیرند)، چنان که کسانی که پیش از ایشان (کودک بوده و وقتی بزرگ شده‌اند) اجازه خواسته‌اند».

ای‌خواهر مسلمانم، باید دانست اجازه خواستن تا سه مرتبه است، اگر بعد از آن کسی به شما جواب نداد، سنت آن است بازگردید. به این حدیث توجه فرمایید: ابوموسی اشعری رض گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «اجازه خواستن سه مرتبه است، آنگاه اگر به شما اجازه داده شد که هیچ وگرنه باز گردید». (متفق‌علیه).

سنت آن است اگر به شخص مهمان گفته شد: شما چه کسی هستید؟ در جواب خود را معرفی کرده و بگوید: من فلانی هستم.

۹- تشمیت عطسه زننده مستحب است

۱- ابوهریره رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «خداوند عطسه را دوست داشته و خمیازه را ناخوش می‌دارد، پس هرگاه یکی از شما عطسه کرد و سپاس خدا را به جای آورد بر هر مسلمانی که آن را بشنود لازم است این دعا را در حق او بگوید: «یرحمک الله» ولی خمیازه از شیطان بوده و تا آنجاا که در توان دارید از آن جلوگیری کنید، چون با خمیازه‌های شما شیطان می‌خندد». (روایت از بخاری).

۲- از ابوهریره رضی الله عنه  روایت است که رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «هرگاه یکی از شما عطسه کرد باید بگوید: «الحمدلله» و برادرش یا دوستش بگوید: «یرحمک الله» و اگر «یرحمک الله» گفت، برای او این دعا را در جواب بگوید: «یهدیکم الله ویصلح بالکم» (روایت از بخاری).

تشمیت برای کسی که حمد خدا نگوید مکروه است

۳- انس رضی الله عنه  گوید: «دو نفر در نزد رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم عطسه کردند، رسول‌خداص برای یکی تشمیت گفت ولی برای دومی تشمیت نگفت. این یکی عرض کرد: یا رسول‌الله برای اولی تشمیت کردی ولی برای من تشمیت نکردی؟ فرمود: آن یکی بعد از عطسه حمد خدا را کرد ولی تو حمد خدا نگفتی». (متفق‌علیه).

آداب خمیازه کشیدن

۴- ابوسعید خدری رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «هرگاه یکی از شما خمیازه کشید لازم است دست خود را روی دهان بگذارد، زیرا شیطان داخل آن می‌شود». (روایت از مسلم).

۱۰- آنچه باید در هنگام سوار شدن بر هر مرکوبی گفته شود

خداوند متعال فرماید:

﴿وَجَعَلَ لَکُم مِّنَ ٱلۡفُلۡکِ وَٱلۡأَنۡعَٰمِ مَا تَرۡکَبُونَ ١٢ لِتَسۡتَوُۥاْ عَلَىٰ ظُهُورِهِۦ ثُمَّ تَذۡکُرُواْ نِعۡمَهَ رَبِّکُمۡ إِذَا ٱسۡتَوَیۡتُمۡ عَلَیۡهِ وَتَقُولُواْ سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِی سَخَّرَ لَنَا هَٰذَا وَمَا کُنَّا لَهُۥ مُقۡرِنِینَ ١٣ وَإِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ ١۴﴾ [الزخرف: ۱۲- ۱۴].

«و کشتی‌ها و چهارپایان را برای شما آفرید تا بر آن‌ها سوار شوید و بنشینید و آنگاه نعمت خدا را به یاد آرید و بگویید: پاک و بی‌عیب است خدایی که این مرکب را برای ما مسخر گردانیده است و ما به سوی پروردگار خویش باز می‌گردیم».

(۱) ابن‌عمر رض گوید: رسول‌خداص هرگاه برای سفر بر شترش سوار می‌شد سه مرتبه تکبیر می‌گفت و سپس این دعا را می‌خواند: ﴿سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِی سَخَّرَ لَنَا هَٰذَا وَمَا کُنَّا لَهُۥ مُقۡرِنِینَ ١٣ وَإِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ ١۴﴾. اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُکَ فِیْ سَفَرِنَا هَذَا الْبِرَّ وَالتَّقْوَى، وَمِنَ الْعَمَلِ مَا تَرْضَى، اللَّهُمَّ هَوِّنْ عَلَیْنَا سَفَرَنَا هَذَا وَاطْوِ عَنَّا بُعْدَهُ، اللَّهُمَّ أَنْتَ الصَّاحِبُ فِیْ السَّفَرِ، وَالْخَلِیْفَهُ فِیْ اْلأَهْلِ، اللَّهُمَّ إِنِّیْ أَعُوْذُ بِکَ مِنْ وَعَثَاءِ السَّفَرِ، وَکَآبَهِ الْمَنْظَرِ، وَسُوْءِ الْمُنْقَلَبِ فِیْ الْمَالِ وَاْلأَهْل» «پاک است آن ذاتى که این مرکب را درر اختیار ما قرار داد در حالى که ما نمى توانستیم آن را مسخّر گردانیم» الهى! ما در این سفر خواهان نیکى و تقوى و عملى هستیم که باعث خشنودى تو باشد. بارر الها! این سفر را براى ما آسان بگردان و دورى راه را براى ما نزدیک کن. اى الله! تویى همراه ما در این سفر، و تو جانشین ما در خانواده هستى. بار الها! از مشقت‌هاى سفر، و دیدن مناظر غم انگیز، و تحول ناگوار در مال و خانواده به تو پناه مى برم».

و هرگاه باز می‌گشت این را نیز اضافه می‌کرد: «آیِبُوْنَ، تَائِبُوْنَ، عَابِدُوْنَ، لِرَبِّنَا حَامِدُوْنَ» «ما توبه کنان، عبادت کنان، و ستایش کنان براى پروردگارمان، در حال بازگشت هستیم» (روایت از مسلم).

تکبیر به هنگام صعود و تسبیح به هنگام فرود در مسافرت:

(۳) جابر رضی الله عنه  گوید: «ما هرگاه صعود می‌کردیم تکبیر می‌گفتیم و در هنگام فرود تسبیح می‌گفتیم». (روایت از بخاری).

استحباب دعا در سفر:

(۴) ابوهریره رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «سه دعا، مستجاب بوده و شکی در آن نیست: دعای مظلوم، دعای مسافر، و دعای پدر و مادر علیه فرزند». (روایت از ابوداود و ترمذی).

۱۱- فضیلت مسواک

۱- ابوهریره رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «اگر بر امتم سخت و دشوار نبود بر آنان واجب می‌کردم با هر نمازی مسواک بزنند». (متفق‌علیه).

۲- حذیفه رضی الله عنه  گوید: «عادت رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم بر این بود: هرگاه از خواب بیدار می‌شد مسواک می‌کرد». (متفق‌علیه).

۳- انس رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «زیاد استفاده کردن از مسواک را بر شما لازم کرده‌ام». (روایت از بخاری).

۱۲- آنچه به هنگام خوابیدن و بیدار شدن باید گفت

(۱) از حذیفه و ابوذر رضی الله عنه  روایت شده که هرگاه رسول‌خدا به بستر خوابش می‌رفت می‌گفت: «بِاسْمِکَ اللَّهُمَّ أَمُوْتُ وَأَحْیَا» و بعد از بیدار شدن می‌گفت: «الحَمْدُ للهِ الَّذِی أَحْیَانا بَعْدَ مَا أمَاتَنَا وإلَیْهِ النُّشُورُ» (روایت از ترمذی).

«تمام ستایش‌ها از آنِ خدایى است که پس از میراندن ما را زنده کرده است، و بازگشت به سوى اوست»

(۲) از علی رضی الله عنه  نقل است که رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم به او و فاطمه رضی الله عنها فرمود: «هرگاه به بستر خواب رفتید یا هرگاه دراز کشیدید سی و سه مرتبه تکبیر، سی و سه مرتبه تسبیح، و سی و سه مرتبه تحمید، و در روایتی، سی و چهار مرتبه تسبیح و در روایتی دیگر، سی و چهار مرتبه تکبیر بگویید». (متفق‌علیه).

(۳) و از عایشه رضی الله عنها  روایت شده که رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم هرگاه دراز می‌کشید در دستان خود فوت کرده و معوذات را می‌خواند و آنگاه دست‌ها را بر بدن خودش می‌مالید. (متفق‌علیه).

و در روایتی دیگر از علی و عایشه رضی الله عنها  آمده که، هرگاه رسول‌خداص به بستر خواب در شب جمعه می‌رفت دست‌های خود را باهم جمع سپس در آن‌ها فوت کرده و سوره‌های ﴿قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ ١﴾ و ﴿قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ ١﴾ و ﴿قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلۡفَلَقِ ١﴾ را در آن‌ها می‌خواند و آنگاه دو دست را تا اندازه‌ای که می‌توانست برر بدن می‌مالید و از سر و صورت و قسمت جلوی بدن آغاز می‌کرد و تا سه مرتبه این کار را انجام می‌داد. (متفق‌علیه).

(۴) براء بن عاز رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «هرگاه به بستر خواب رفتی وضویی همانند وضوی نماز بگیر، سپس بر پهلوی راست بخواب و بعد از آن بگو: «اللَّهُمَّ أَسْلَمْتُ نَفْسِیْ إِلَیْکَ، وَوَجَّهْتُ وَجْهِیْ إِلَیْکَ، وَفَوَّضْتُ أَمْرِیْ إِلَیْکَ، وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِیْ إِلَیْکَ، رَغْبَهً وَرَهْبَهً إِلَیْکَ لاَ مَلْجَأَ وَلاَ مَنْجَا مِنْکَ إِلاَّ إِلَیْکَ، آمَنْتُ بِکِتَابِکَ الَّذِیْ أَنْزَلْتَ وَبِنَبِیِّکَ الَّذِیْ أَرْسَلْتَ».

«خداوندا نفس خود را تسلیم تو کردم و روی خود را به سوی تو کردم و امر خود را به تو سپردم و بر تو تکیه کردم. بیم و امیدم متوجه تو است، هیچ‌تکیه‌گاه و هیچ پناهگاهی به جز تو وجود ندارد، خدایا به کتابی که نازل کرده‌ای ایمان آورده‌ام، و به پیامبری که فرستاده‌ای ایمان دارم»، اگر در آن شب بمیری مرگ شما بر فطرت بوده، و سعی کن آخرین گفتارت آن باشد». (متفق‌علیه).

۱۳- فضیلت دعای خیر در غیاب شخص

خداوند می‌فرماید:

﴿وَٱلَّذِینَ جَآءُو مِنۢ بَعۡدِهِمۡ یَقُولُونَ رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا وَلِإِخۡوَٰنِنَا ٱلَّذِینَ سَبَقُونَا بِٱلۡإِیمَٰنِ وَلَا تَجۡعَلۡ فِی قُلُوبِنَا غِلّٗا لِّلَّذِینَ ءَامَنُواْ رَبَّنَآ إِنَّکَ رَءُوفٞ رَّحِیمٌ ١٠﴾ [الحشر: ۱۰].

«و کسانی که بعد از مهاجرین در رسند گویند: خداوندا، ما را و آن برادران ما را که در ایمان از ما پیشی گرفته‌اند بیامرز و در دلهای ما کینۀ کسانی که ایمان آورده‌اند قرار مده، همانا تو خود مهربان و بخشاینده‌ای».

و در جای دیگری می‌فرماید:

﴿وَٱسۡتَغۡفِرۡ لِذَنۢبِکَ وَلِلۡمُؤۡمِنِینَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ﴾ [محمد: ۱۹].

«برای گناهان خود و مردان و زنان ایمان‌دار آمرزش طلب کن».

همچنین خداوند از زبان ابراهیم  می‌فرماید:

﴿رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لِی وَلِوَٰلِدَیَّ وَلِلۡمُؤۡمِنِینَ یَوۡمَ یَقُومُ ٱلۡحِسَابُ ۴١﴾ [ابراهیم: ۴۱].

«پروردگارا، مرا و پدر و مادرم و همۀ مؤمنان را بیامرز، روزی که حساب (خلق) بر پا می‌شود».

۱- ابودرداء رضی الله عنه گوید که: از رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم شنیدم می‌فرمود: «هر بنده‌ای در غیاب برادرش برای او دعای خیر کند، فرشته‌ای همین دعای خیر را برای او باز می‌گوید». (روایت از مسلم).

۲- باز ابودرداء گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم می‌فرمود: «دعای مسلمان برای مسلمان در غیاب او مستجاب است و در نزد سر او فرشته‌ای موکل شده که هر اندازه برای برادرش دعای خیر گوید آن فرشته نیز آمین گفته و برای او همین دعای خیر را می‌گوید». (روایت از مسلم).

۱۴- تحریم حقیر شمردن مسلمانان

خداوند می‌فرماید:

﴿یَٰٓأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا یَسۡخَرۡ قَوۡمٞ مِّن قَوۡمٍ عَسَىٰٓ أَن یَکُونُواْ خَیۡرٗا مِّنۡهُمۡ وَلَا نِسَآءٞ مِّن نِّسَآءٍ عَسَىٰٓ أَن یَکُنَّ خَیۡرٗا مِّنۡهُنَّۖ وَلَا تَلۡمِزُوٓاْ أَنفُسَکُمۡ وَلَا تَنَابَزُواْ بِٱلۡأَلۡقَٰبِۖ بِئۡسَ ٱلِٱسۡمُ ٱلۡفُسُوقُ بَعۡدَ ٱلۡإِیمَٰنِۚ وَمَن لَّمۡ یَتُبۡ فَأُوْلَٰٓئِکَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ ١١﴾ [الحجرات: ۱۱].

«ای مؤمنان نباید هیچ‌گروهی از مؤمنان گروهی دیگر را مسخره کند چه بسا که آنان بهتر از همۀ آن‌ها باشند، و هیچ‌گروهی از زنان نباید زنان دیگر را مسخره کند بسا که آنان از همۀ آن‌ها بهتر باشند، و بر یکدیگر طنز و طعنه مزنید و به یکدیگر مخندید و با القاب بد و نامناسب همدیگر را نخوانید، که هرکسی را به نام بد خواندن کار بدی است آن هم پس از ایمان آوردن، و هرکس از آن کار باز نگردد از ستمکاران است».

و نیز می‌فرماید:

﴿وَیۡلٞ لِّکُلِّ هُمَزَهٖ لُّمَزَهٍ ١﴾ [الحمزه: ۱].

«وای بر هر طعنه‌زن و عیب جویی!».

۱- ابوهریره رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «همین مقدار شر برای انسان کافی است که برادرش را تحقیر کند». (روایت از مسلم).

۲- ابن‌مسعود رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «داخل بهشت نمی‌شود کسی که در قلبش مثقال ذره‌ای تکبر باشد. مردی عرض کرد: اگر کسی دوست داشته باشد لباس زیبا و کفش زیبا داشته باشد، این هم تکبر است؟ فرمود: خداوند زیبا است و زیبایی را دوست دارد. تکبر انکار حق، و تحقیر مردم است». (روایت از مسلم).

۱۵- تحریم تکبر

خداوند می‌فرماید:

﴿تِلۡکَ ٱلدَّارُ ٱلۡأٓخِرَهُ نَجۡعَلُهَا لِلَّذِینَ لَا یُرِیدُونَ عُلُوّٗا فِی ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فَسَادٗاۚ وَٱلۡعَٰقِبَهُ لِلۡمُتَّقِینَ ٨٣﴾ [القصص: ۸۳].

«آن سرای آخرت را برای کسانی مهیا می‌کنیم که در زمین قصد برتری طلبی و تکبر و فساد نمی‌کنند و سرانجام نیک از آن پرهیزگاران است».

و در جای دیگری فرماید:

﴿وَلَا تَمۡشِ فِی ٱلۡأَرۡضِ مَرَحًا﴾ [الإسراء: ۳۷].

«و با تکبر بر زمین قدم مگذار».

و نیز می‌فرماید:

﴿وَلَا تُصَعِّرۡ خَدَّکَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمۡشِ فِی ٱلۡأَرۡضِ مَرَحًاۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا یُحِبُّ کُلَّ مُخۡتَالٖ فَخُورٖ ١٨﴾ [لقمان: ۱۸].

«روی خود را به کبر و گردن‌کشی از مردم به یک سو مبر و در زمین به خودکامی راه مرو، که خداوند هیچ متکبر فخرفروشی را دوست ندارد».

۱- عبدالله‌بن مسعود رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرموده است: «داخل بهشت نمی‌شود کسی که به اندازۀ ذره‌ای تکبر داشته باشد. مردی عرض کرد: اگر کسی دوست داشته باشد لباس زیبا و کفش زیبا داشته باشد این هم تکبر است؟ فرمود: خداوند زیبا است و زیبایی را دوست دارد. تکبر، انکار حق و تحقیر مردم است». (روایت از مسلم).

۲- سلمه بن اکوع رضی الله عنه  گوید: «مردی در حضور رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم با دست چپ غذا را تناول کرد، به وی فرمود: «با دست راست بخور»، مرد گفت: نمی‌توانم، فرمود: «نخواهید توانست» که بجز تکبر چیزی مانع او از خوردن با دست راست نبود. راوی گوید: دیگر نتوانست دست را به طرف دهانش بلند کند». (روایت از مسلم).

۳- حارث بن‌وهب رضی الله عنه  گوید: شنیدم رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم می‌فرمود: «هان! شما را از اهل دوزخ باخبر کنم: هر انسانی که سنگدل و متکبر باشد». (متفق‌علیه).

۴- ابوسعید خدری رضی الله عنه  گوید که: رسول‌خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «بهشت و دوزخ باهم احتجاج ورزیدند، دوزخ گفت: جباران و متکبران در من جای دارند، و بهشت گفت: مستمندان و بینوایان در من اسکان گزیده‌اند. خداوند میان آن دو قضاوت کرد و فرمود: تو بهشت هستی و نشانۀ رحمت منی؛ به وسیلۀ تو هرکس را که بخواهد رحم می‌کنم و تو دوزخ هستی و نشانۀ عذاب منی، به وسیلۀ تو هرکس را که خود بخواهد عذاب می‌دهم و بر من است هر دوی شما را پر کنم». (روایت از مسلم).

_______________________________

برگرفته از کتاب فقه جامع بانوان

منبع : پایگاه وااسلاماه

images

| ۲۴ دی ۱۳۹۵

یک دیدگاه بگذارید

پاسخ کد امنیتی را در فیلد خالی تایپ کنید *

جستجو

آخرین مطالب

پیوندهای محبوب
آمار سایت

  • کاربران آنلاین 15نفر
  • بازدید امروز 17559
  • بازدید دیروز 104978
  • بازید کل 92311394

خبرنامه

این سایت در ستاد ساماندهی پایگاه های اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت رسیده است.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه محفوظ میباشد.

استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه با ذکر منبع بلامانع است. | تگ ها

Powered By Vaislamah.com - Copyright © 2010-2015 Vaislamah.com