پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه

 

باید یقین کامل داشته باشی که با قرآن زنده ای و بدون قرآن مرده

با قرآن بینایی و بدون قرآن نابینا

با قرآن هدایت یافته ای و بدون قرآن گمراه

با قرآن دانشمندی و بدون قرآن نادان

اول الله، آخر الله ، ظاهر الله، باطن الله، فقط الله

بهترین یاد خدا ورد (لااله الا الله) است

آمار کلی سایت
  • کل مطالب 2331
  • کل نظرات 9702
  • کل اعضا 1697
  • جدیدترین عضو majidhami
خبرنامه
وااسلاماه
| بازدیدها: 640

دین اسلام به خانواده توجه ویژه‌ دارد. خانواده، نخستین خشت در ساختمان جامعه‌ است. پیامبراکرم، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، جامعه مسلمانان را به ساختمان محکمی تشبیه کرده است که هر بخشی از آن بخشی دیگر را استحکام می‌بخشد و نیز به جسدی تشبیه کرده است که بی‌قراری یک عضو، سایر اعضای بدن را بی‌قرار می‌سازد. البته این امر زمانی تحقق می‌‌یابد که در خانواده‌های آن جامعه فضایی سالم و نیکو ایجاد شود و تک‌تک افراد هر خانواده وظیفه‌شناس باشند و نیز این حقیقت را دریابند که زندگی خانوادگی فعالیتی است مشترک، و ساختن خانواده‌ای نیکو و ایده‌آل، وظیفه همه اعم از شوهر، همسر، و فرزند است.
اسلام برای رسیدن به این هدف ارزشمند، آیین زندگی و تعلیمات و آموزه‌های کلیدی بیان کرده است تا فضای خانه و خانواده پر از مهر و محبت شود و خانواده‌ای خوب و ایده‌آل به‌وجود آید. در ادامه به برخی از این آموزه‌ها می‌پردازیم:

۱٫ در آغاز تشکیل خانواده، زوجین باید در انتخاب یکدیگر دقّت کافی داشته باشند. پیامبر، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، می‌فرماید: «إِذَا جَاءَکُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ دِینَهُ وَخُلُقَهُ فَأَنْکِحُوهُ، إِلاَّ تَفْعَلُوا تَکُنْ فِتْنَۀ فِی الأَرْضِ وَ فَسَادٌ»؛ هرگاه فردی برای خواستگاری دخترتان آمد که دین و اخلاق او را می‌پسندید، دخترتان را به نکاحش درآورید؛ اگر چنین نکنید، فتنه و فساد در زمین به‌راه می‌‌افتد.(رواه الترمذی)

پیامبر، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، مال و نسب را ملاک گزینش قرار نداد، بلکه معیار انتخاب را دین و اخلاق گذاشت تا خانواده بر بنیانی سالم و مستحکم بنا گردد.

شخصی از حسن بصری پرسید: «چه کسی را به همسری دخترم برگزینم؟» حسن بصری پاسخ داد: «کسی را که از خداوند می‌ترسد؛ اگر از او راضی شود، احترامش می‌کند، و اگر بر او خشم گیرد، بر او ظلم نمی‌کند.» آری، فرد دیندار و خداترس به همسرش احترام می‌گذارد و بر او ظلم روا نمی‌دارد و با همسر و فرزندانش بدرفتاری نمی‌کند؛ به این دلیل که زندگی پیامبر، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، را الگوی خود قرار می‌دهد. پیامبراکرم فرموده است: «خَیرُکُمْ خَیرُکُمْ لأَهْلِهِ وَ أَنَا خَیرُکُمْ لأهلی»؛ بهترین شما کسی است که بهترین رفتار را با خانواده‌اش داشته باشد و من از همۀ شما بهترین رفتار را با خانواده‌ام دارم.(رواه الترمذی) بنابراین شخصی که مؤمن است و از الله می‌ترسد، باور دارد که رفتار خوب با افراد خانواده و تلاش برای خوشبخت کردن آنان، عبادتی است که سبب قرب خداوند متعال می‌شود.

در حدیثی آمده است: «إِنَّ المَرْأَۀ تُنْکَحُ عَلَى دِینِهَا وَ مَالِهَا وَ جَمَالِهَا، فَعَلَیکَ بِذَاتِ الدِّینِ تَرِبَتْ یدَاکَ»؛ همسر بر اساس دین یا مال یا زیبایی انتخاب می‌شود، پس تو همسرت را بر اساس دین انتخاب کن تا کامروا شوی.(رواه احمد) در حدیثی دیگر چنین آمده است: «تُنْکَحُ المَرْأَۀ عَلَى إحْدَى ثَلَاثِ خِصَالٍ: جَمَالِهَا وَ دِینِهَا وَ خُلُقِهَا، فَعَلَیک بِذَاتِ الدِّینِ وَالْخُلُقِ»؛ زن بر اساس سه ویژگی انتخاب می‌شود: زیبایی، دین، اخلاق. پس دین و اخلاق را معیار قرار بده.(رواه الِحاکِمِ و ابْنِ حِبَّان) نیز آن‌حضرت، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، می‌فرماید: «الدُّنْیا مَتَاعٌ وَخَیرُ مَتَاعِهَا المَرْأَۀ الصَّالِحَۀ»؛ دنیا کالایی‌ست و بهترین کالای دنیا زن صالح و دیندار است.(رواه مسلم)

همچنین زن صالح و نیک سبب خوشبختی شوهر و اهل خانه می‌گردد. آن‌حضرت، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، می‌فرماید: «أَرْبَعٌ مِنَ اَلسعَادَۀ: المَرْأَۀ الصَّالِحَۀ، وَالمَسْکَنُ ألوَاسِعُ، وَاَلجَارُّ الصَّالِحُ، وَالمَرْکَبُ اَلهَنِیءُ، وَ أَرْبَع مِنَ اَلشًقَاوَۀ: اَلْجَارُ السُّوءُ، وَألمَرْأَۀ السُّوءُ، وَالْمسْکَنُ اَلضیقُ، وَالمَرْکَبُ السُّوءُ»؛ چهار چیز از نشانه‌های خوشبختی‌ست: زن نیکو، منزل وسیع و گشاده، همسایۀ نیک، و سواری خوب. و چهار چیز از نشانه‌های نگون‌بختی‌ست: همسایۀ بد، زن بداخلاق، منزل کوچک و سواری بد.(احمد و ابن‌حبان)

۲٫ زوجین قبل از ازدواج یکدیگر را ببینند. اسلام می‌خواهد خانوادۀ خوشبختی شکل بگیرد؛ از این‌رو تشویق کرده است که قبل از ازدواج، دو همسر یکدیگر را ببینند. آن‌حضرت، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، می‌فرماید: «ألارواح جنود مجندۀ، فما تعارف منها ائتلف، ما تناکر منها إختلف»؛ ارواح همه انسان‌ها در کنار هم بودند؛ آنهایی که ویژگی‌های مشابهی با هم داشته‌اند،[در دنیا] با یکدیگر دوست می‌شوند، و آنهایی‌که قبلاً مناسبتی با هم نداشته‌اند [در دنیا] از یکدیگر دوری می‌کنند.(متفق‌علیه)

از مغیره‌‌بن‌شعبه روایت شده است که وی از خانمی خواستگاری کرد. پیامبر، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، به او فرمود: «أنظر إلیها؛ فانه أحری أن یؤدم بینکما؛ برو به او نگاه کن؛ زیرا این کار باعث مودّت و الفت بین شما می‌شود.(سنن ترمذی)

ارتباط زناشویی از دیدگاه اسلام زندگی‌ای است که قوام و دوام آن بر دوستی و سازگاری، اعتماد و آرامش استوار است؛ و این ویژگی‌ها زمانی به‌وجود می‌آید که انتخاب یکدیگر برای تشکیل خانوادۀ مشترک از روی عشق و علاقه صورت بگیرد.

۳٫ رعایت حقوق یکدیگر. زوجین اگر حقوق یکدیگر را کاملا رعایت نمایند، کشتی خانواده به سوی سلامتی و خوشبختی پیش می‌رود. خداوند می‌فرماید: «وَ لَهُنَّ مِثْلُ الَّذِی عَلَیهِنَّ بِالمَعْرُوفِ وَ لِلرِّجَالِ عَلَیهِنَّ دَرَجَۀ وَ اللهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ» ؛ و زنان از همچون حقی که[شوهران] به‌طور شایسته بر آنان دارند، برخوردارند و مردان بر آنان [به مرتبتی] برتری دارند و خداوند غالب استوارکار است.(بقره:۲۲۸) همچنین خداوند در مورد حسن معاشرت با زنان فرموده است: «وَ عَاشِرُوهُنَّ بِالمَعْرُوفِ فَإِنْ کَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسَى أَنْ تَکْرَهُوا شَیئًا وَ یجْعَلَ اللهُ فِیهِ خَیراً کَثِیراً»؛ و با آنان به شایستگی رفتار کنید. اگر آنان را خوش ندارید [بدانید] چه‌بسا چیزی را خوش ندارید و خداوند در آن چیز خیر بسیار قرار دهد.(نساء:۱۹) و برهمین‌اساس ابوذر، رضی‌الله‌عنه، روش درست هم‌زیستی را به همسرش این‌گونه می‌آموزد: «زمانی که مرا عصبانی یافتی، خشنودم کن؛ من هم هنگامی که تو را خشمگین دیدم، خشنود خواهم کرد؛ در غیر این‌صورت نمی‌توانیم همدیگر را همراهی و باهم زندگی کنیم.»

روایت شده است که شخصی نزد حضرت عمر، رضی‌الله‌عنه، آمد تا از بداخلاقی همسرش نزد او شکایت کند. کنار در، منتظر بیرون‌آمدن امیرالمومنین شد. در همین لحظه سروصدای همسر ایشان را شنید، بنابراین برگشت و با خود گفت: وقتی حال عمر ‌که امیرالمؤمنین است و شدت و سخت‌گیری دارد، چنین است، پس حال من چگونه خواهد بود؟! حضرت عمر، رضی‌الله‌عنه، از خانه خارج شد و دید آن مرد برگشته است. صدایش کرد و گفت: مشکلت چیست ای مرد؟ گفت: آمدم تا نزد شما از گستاخی و بدخلقی همسرم شکایت کنم، اما از همسر شما ‌نیز چنان رفتاری را مشاهده کردم، لذا برگشتم و گفتم: وقتی حال امیرالمؤمنین با همسرش چنین است، پس حال من چگونه خواهد بود؟! حضرت عمر، رضی‌الله‌عنه، گفت: ای برادر به‌خاطر حقوقی که او بر من دارد، تحملش می‌کنم. برایم غذا و نان می‌پزد، لباسهایم را می‌شوید، فرزندم را شیر می‌دهد، و قلبم با او آرام می‌گیرد و از حرام حفاظت می‌شود. مرد گفت: همسر من نیز این‌گونه است. حضرت عمر، رضی‌الله‌عنه، گفت: پس تحملش کن.

الگوگرفتن از زندگی رسول‌الله، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، زندگی سرشار از محبت و سازگاری را به ارمغان خواهد آورد. آن‌حضرت، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، هیچ‌گاه همسری را کتک نزد. رسول خدا، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، خدیجه، رضی‌الله‌عنها، را بسیار دوست داشت؛ زیرا او نمونۀ بارز یک همسر نیکو بود که در تمام مشکلات و مصایب در کنار شوهر بود و او را تسلی می‌داد. او بود که هنگام نزول وحی به پیامبر، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، گفت: «کَلاَّ أَبْشِرْ، فَوَاللهِ لاَ یخْزِیکَ اللهُ أَبَداً، إِنَّکَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ، وَ تَحْمِلُ الْکَلَّ، وَ تَکْسِبُ المَعْدُومَ، وَ تَقْرِى الضَّیفَ، وَ تُعِینُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ»؛ هرگز چنین نیست تو را مژده باد! قسم به‌خدا، پروردگار هرگز تو را ضایع نخواهد کرد؛ زیرا تو با خویشاوندان صلۀرحم و احسان می‌کنی، بار ضعیفان را به‌دوش می‌کشی، به بینوایان می‌رسی، و از مهمان به خوبی پذیرایی می‌کنی، و در مشکلات و مصایب به داد مردم می‌رسی.(رواه البخاری)

حضرت خدیجه، رضی‌الله‌عنها، به‌خاطر این حسن معاشرت، مستحق بشارت آن‌حضرت، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، شد. از ابی‌اوفی، رضی‌الله‌عنه، سؤال شد: «آیا رسول‌الله، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، خدیجه را به خانه‌ای در بهشت بشارت داد؟» پاسخ داد: «نَعَمْ بَشَّرَهَا بِبَیتٍ فِى الْجَنَّۀ مِنْ قَصَبٍ لاَ صَخَبَ فِیهِ وَلاَ نَصَبَ»؛ بله، ایشان را به قصری در بهشت بشارت داد که نه در آن هیاهو و فریادی است و نه رنج و خستگی‌ای.(متفق‌علیه) چون او هرگز صدایش را بر صدای پیامبر، صلّی‌الله‌علیه‌وسلّم، بلند نکرد و هیچ‌گاه او را خسته نکرد و نرنجاند، بلکه هرگونه خستگی و ناراحتی را از او زدود، از هر ترس و وحشتی او را رهانید، و هر سختی‌ و مشکلی را بر او آسان نمود. خداوند از او راضی و خشنود باد.

خداوند زوج‌آفریدن انسان‌ها را نشانه‌ای از نشانه‌های قدرتش قرار داده است‌:«وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْکُنُوا إِلَیهَا وَ جَعَلَ بَینَکُمْ مَوَدَّۀ وَ رَحْمَۀ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یتَفَکَّرُونَ»؛ و از نشانه‌هایش آن‌ است که برایتان از [جنس] خودتان همسرانی آفرید تا با آنها آرام گیرید و بین شما دوستی و مهربانی مقرر داشت. بی‌گمان در این [کار] برای گروهی که می‌اندیشند مایۀ عبرتی است.(روم:۲۱) خداوند متعال ازدواج را مایۀ آرامش، آسایش و اطمینان قرار داده است و چه سخنی بلیغ‌تر از این قول خداوند است: «لتسکنوا إلیها»؛ تا با آنها آرام بگیرید.

برخی از پدران به‌خاطر حرص بر درآمد و شغل دختران مانع ازدواج آنها می‌شوند، یا آنها را به عقد کسی درمی‌آورند که مال بیشتری بپردازد و گویی دختر کالایی است که خرید و فروش می‌شود! اما در مقابل افراد بسیاری هستند که برای دخترانشان افراد صالح و نیکوکار انتخاب می‌کنند؛ زیرا باور دارند که دختران امانت هستند و خداوند در روز قیامت در مورد آنها سؤال می‌کند. بنابراین چنین پدری می‌کوشد که امانت را در دست امانتدارِ صاحب دین و اخلاق بسپارد. سعیدبن‌مسیب، رحمه‌الله، این‌گونه پدری بود. او یکی از شاگردانش را که در دین و اخلاق نمونه بود برای ازدواج با دخترش برگزید. آنهم در زمانی که امیران و وزیران به خواستگاری دخترش آمده بودند، اما او به آنها جواب رد داده بود. وی به شاگردش گفت: ازدواج نمی‌کنی؟ گفت: ای امام چه کسی دخترش را به من می‌دهد؟ سعیدبن‌مسیب گفت: من دخترم را به تو می‌دهم. شاگرد با تعجب گفت: آیا من با دختر سعید ازدواج کنم حال آنکه امیران و وزیران به خواستگاری او آمدند و جواب رد شنیدند؟ سعیدبن‌مسیب گفت: آری. سپس کسانی را که در مسجد حضور داشتند صدا زد و در مقابل چند درهم عقد او را بست. شاگرد می‌گوید: سخت به وجد آمدم و با خوشحالی به خانه بازگشتم. عصر آن روز هنگام غروب خورشید دربِ منزلم به صدا درآمد. وقتی در را گشودم، امام سعید را جلوی درب یافتم. با خود گفتم شاید از پیشنهادش پشیمان شده است. پرسیدم: شما اینجا آمده‌اید امام؟ مرا خبر می‌کردید نزدتان می‌آمدم. سعیدبن ‌مسیب گفت: خدمت افرادی مثل تو باید رسید، ما دخترمان را به ازدواج تو درآوردیم، ترسیدم چون شب را به حالت مجردی سپری کنی، خداوند مرا مورد محاسبه قرار دهد. لذا همسرش را به او تحویل داد و مبلغی پول نیز به او هدیه کرد و گفت: بارک الله لک و بارک علیک و جمع بینکما علی الخیر.

روایت شده است که مرد مسنی نزد پیامبراکرم آمد و از فرزندش شکایت ‌کرد و گفت: یا رسول‌الله! زمانی که فرزندم ضعیف و فقیر بود و من نیرومند و غنی، هرآنچه‌ یک پدر مهربان برای فرزند نیازمندش تهیه می‌کند، برایش فراهم کردم، اما اکنون که من ضعیف و ناتوان و او قوی و غنی شده است و من به مالش نیاز پیدا کرده‌ام، بخل می‌ورزد و احسان و نیکی‌اش را از من دریغ می‌دارد. پیامبراکرم گریست و به فرزندش فرمود: «أنت و مالک لأبیک»؛ تو با سرمایه‌ات مال پدرت هستی.(نصب‌الرایه:۳/۳۴۴)

دین ما از ما می‌خواهد خانواده‌ای تشکیل دهیم که همه افراد در آن با مهربانی، دوستی و ترحم با هم رفتار کنند. دستورات خداوند را در زندگی‌شان اجرا کنند. زندگی رسول‌الله را الگوی خود قرار دهند. بزرگتر بر کوچکتر شفقت داشته باشد و کوچکتر احترام بزرگتر را رعایت کند. این خانواده مایۀ روشنی چشم اهل و جامعه‌اش می‌شود. خداوند در وصف عبادالرحمن می‌فرماید: «وَالَّذِینَ یقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَ ذُرِّیاتِنَا قُرَّۀ أَعْینٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِینَ إِمَامًا»؛ کسانی که می‌گویند: پروردگارا، از همسران و فرزندانمان مایۀ روشنی چشم به ما عنایت کن، و ما را پیشوای پرهیزگاران ساز.(فرقان:۷۴ )

دکتر محمدیونس زعبی
ترجمۀ احمد علی‏زهی شه بخش

مجله ندای اسلام

| ۱ فروردین ۱۳۹۱

یک دیدگاه بگذارید

جستجو
آخرین مطالب
پیوندهای محبوب
آمار سایت
  • کاربران آنلاین 41نفر
  • بازدید امروز 107409
  • بازدید دیروز 141237
  • بازید کل 104762762

این سایت در ستاد ساماندهی پایگاه های اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت رسیده است.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه محفوظ میباشد.

استفاده از محتوای وااسلاماه با ذکر منبع و آدرس سایت بلامانع است. | تگ ها

Powered By Vaislamah.com - Copyright © 2010-2015 Vaislamah.com