پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه

 

باید یقین کامل داشته باشی که با قرآن زنده ای و بدون قرآن مرده

با قرآن بینایی و بدون قرآن نابینا

با قرآن هدایت یافته ای و بدون قرآن گمراه

با قرآن دانشمندی و بدون قرآن نادان

اول الله، آخر الله ، ظاهر الله، باطن الله، فقط الله

بهترین یاد خدا ورد (لااله الا الله) است

آمار کلی سایت
  • کل مطالب 2332
  • کل نظرات 9706
  • کل اعضا 1698
  • جدیدترین عضو محمد رحمانی
خبرنامه
وااسلاماه
| بازدیدها: 443

موضوع پیش رو از جمله علوم قرآنی است که یادگیری آن در کنار دیگر مباحث قرآنی برای مسلمانان حیاتی و مهم است چرا که فهم قرآن زندگی با قرآن را برای مسلمانان میسر نموده و در مقابل بیگانه ماندن از قرآن تاسف آور و زمینه دوری از اصل سلام را هموار می سازد .

آیا تا بحال فکر کرده اید که قرآنی که هم اکنون در دستان مسلمانان است در ابتدا یکجا نازل نشده و به این شکلی نبوده است ، بلکه قرآن کریم بصورت جزء جزء و پاره پاره و هم زمان با رشد اسلام جهت آموزش احکام به مسلمانان از آسمان برای آنها نازل گشته است.

گردی آوری قرآن به دو روش بوده است :

۱_ حفظ در سینه.
۲_ حفظ با کتابت.

اولین دریافت کننده این کتاب هدایت شخص رسول الله صلی الله علیه وسلم بود که از جبرئیل دریافت و حفظ می کرد.، سپس آیات دریافتی را به اصحابش می آموختند و برای این امر تعدادی از قاریان قرآن را که در فهم و یادگیری دست بالایی داشتند گزینه کرده بود و ازسایر اصحاب با وفایش می خواستند از آنان قرآن یاد بگیرند،
و هر وقت کسی را برای تبلیغ دین انتخاب می‌کردند از بین قاریان بر می‌گزیدند و به نقاط مختلف می‌فرستادند چنانکه در واقعه (بثر معوفه) تعداد زیادی از آنان به شهادت رسیدند.

مشهور ترین قاریان قرآن چه کسانی بودند؟

قاریان برجسته قرآن کریم اینها بودند : ابی‌ بن کعب، عبدالله بن مسعود، سالم مولای ابی حذیفه، ابوالدرداء، معاذ بن جبل، ابوزید بن السکن، خلفای اربعه پیامبر، ام‌المومنین حفصه، ابوموسی اشعری، زید بن ثابت و دیگرانش و از بین تابعین افراد زیادی وجود داشتند که قابل حصر نیستند و از اصحاب رسول‌الله ج قرآن را آموختند .
و همچنین قرآن در میان نسلهای مختلف سینه به سینه گشت تا به زمان ما رسید و آیندگان نیز از ما دریافت خواهند کرد و تا دنیا باقی است پرچم قرآن در سینه‌ها افراشته است اما:

گردآوری قرآن به معنی نوشتن آن، دارای سه مرحله‌ی مهم است:

۱_ گرد آوری در عهد رسول‌الله ص.

هنگامی که قرآن نازل می‌شد. رسول‌الله ص از بین اصحاب بزرگوار خود به افرادی دستور می‌داد تا قرآن را بنویسند. و مشهورترین آنان عبارتند از: خلفای اربعه (ابوبکر، عمر، عثمان و علی)، زید بن ثابت، خالد بن ولید رض اینان هنگامی که قرآن نازل می‌شد آن را بر سنگهای پهن نازل و بر شانه‌های پهن نخل و بر اوراقی از پوست و مانند آن و بر استخوان شاخه‌های حیوانات و بر تخته‌های پهن مثل قتب (پالان شتر) و اشیاء دیگر ثبت می‌کردند و برای خود نسخه بر می‌داشتند. و در عهد رسول‌الله ص قرآن به شکل متفرق خود ماند و به علت کثرت حافظان قرآن احتیاجی به جمع و ترتیب آن در مصحف نبود، و همچنین رسول‌الله ص هر زمان به انتظار وحی بود تا آیه‌ای نازل شود و در جایی که مشخص می‌شد قرار بگیرد.

و این مانع اساسی برای جمع و ترتیب قرآن به صورت کتابت در یکجا بود تا اینکه رسول‌الله ج دعوت حق را لبیک گفت و امید ادامه‌ی نزول وحی منقطع گشت و رابطه زمین با آسمان قطع شد.

۲_ گردآوری قرآن در عهد ابوبکر صدیق رض

در جنگ یمامه با مسیلمه‌ی کذاب بیش از ۷۰ نفر از حافظان قرآن از بین اصحاب رسول‌الله ج به شهادت رسیدند و ترس آن رفت که در وقایع و حوادث دیگری افراد بیشتری از بین بروند لذا خداوند عزوجل که برای حفظ قرآن همیشه اسباب آن را مهیا می‌گرداند در دل حضرت عمرس انداخت که به حضرت ابوبکر رض پیشنهاد کند قرآن را در یکجا جمع‌آوری گردد، هنگامی که حضرت عمر رض. این امر را به حضرت ابوبکر رض پیشنهاد کرد او از قبول آن سرباز زد و گفت: چطور به خود اجازه دهم کاری کنم که رسول‌الله ص انجام نداده است و پس از بحث و مناقشه‌ی زیاد حضرت عمر رض توانست او را قانع کند، برای این کار ـ زید بن ثابت رض را که در آخرین عرضه‌ی قرآن بر رسول‌الله ص حاضر شده بود انتخاب کردند. زید بن ثابت رض می‌گوید: اگر جا به ‌جا کردن کوهی را به من دستور می‌دادند از انجام این کار برایم آسانتر بود اما چیزی نگذشت که قانع شدم. و بدین ترتیب زید بن ثابت با اعتماد به حفظ خود و به استناد قرآن مکتوب در قطعات متفرق و شهادت حداقل دو گواه به هر فقره از آن، قرآن را با همه ی وجوه مختلفی آن چنانکه بر رسول‌الله ج نازل شده بود در یکجا جمع کرد و نزد حضرت ابوبکر رض نگهداری شد.

و پس از آن نزد حضرت عمر رض بود، و حضرت عمر رض محافظت از آن را به دخترش ام‌المومنین حفصه رض واگذار کرد تا اینکه او وفات یافت و (مروان بن حکم) آن را سوزاند.

۳- گردآوری قرآن در عهد حضرت عثمان (شکل امروزی قرآن)

همانطوری که معروف و متواتر است خداوند عزوجل قرآن را بر هفت حرف (یعنی هفت لهجه از لهجه‌های عرب) نازل فرموده است، و هر قبیله‌ای از قبایل عرب قرآن را به لهجه‌ی خود می‌خواند، این امر در عهد رسول‌الله ص و عهد شیخین رض امری عادی بود، اما پس از گسترش کشور اسلامی و مسلمان شدن غیر عربها و وفات یافتن بیشتر کسانی که با وحی همزمان بوده‌اند این پدیده‌ی قرآنی قابل هضم نبود خصوصا نوجوانان و کسانی که در اسلام بدنیا آمده بودند.

و از معلمان مختلف ‌اللهجه قرآن یاد می‌گرفتند با یکدیگر در مورد قرآن اختلاف می‌کردند و گاهی کارشان به تکفیر یکدیگر می‌کشید. مثلا: در فتح آذربایجان و ارمنستان که دو لشکر از عراق و شام شرکت کرده بودند، اختلافشان در مورد لهجه در قرائت قرآن به زدوخورد کشید، و (حذیفه بن الیمان) رض که در آن جنگ شرکت داشت از این امر به وحشت افتاد و عجولانه به مدینه بازگشت و به حضرت عثمان رض گفت: امت را دریاب قبل از آنکه مانند یهود و نصاری در مورد کتاب خود اختلاف کنند.

لذا حضرت عثمان رض با مشورت بزرگان صحابه بدین نتیجه رسید که مردم را بر یک لهجه متحد سازد و بدین کار فتنه‌ای بزرگ که جرقه‌هایش پیدا بود خاموش سازد. برای انجام این کار انجمنی متشکل از: زید بن ثابت، عبدالله بن زبیر، سعید بن العاص و عبدالرحمن بن حارث برگزیده شدند.

و قرآن را تقریبا طبق لهجه‌ی قریش نوشتند و تا آنجاییکه مقدور بود رسم‌الخط را طوری قرار دادند که بتواند لهجه‌های مختلف را بر آن پیاده ساخت. قرآنی که این انجمن تهیه کرد از نقطه‌گذاری، و ضبط و نام سوره‌ها و تقسیم‌بندی های دیگر خالی بود. مرجع اساسی این انجمن در کتاب قرآن مصحف جمع‌آوری شده در زمان ابوبکر صدیق رض بود که نزد ام‌المومنین حفصه رض نگهداری می‌شد، و پس از استنساخ بدو برگردانده شد، و نزد او ماند تا اینکه پس از وفات او مروان بن حکم آن را سوزاند و برای دفاع از نظر خود چنین گفت: قرآن در مصحفهایی که در زمان حضرت عثمان رض تهیه شده است ضبط و نگهداری می‌شود و احتیاج به این نسخه نیست، و امکان دارد در آینده کسانی که از این امر اطلاع ندارند در مورد مصحفهای متداول شک کنند.

تعداد نسخه‌هایی که در زمان حضرت عثمان رض تهیه شد

در مورد تعداد این نسخه‌ها اختلاف است، بعضی گویند: چهار نسخه بوده است و برخی آن را پنج نسخه می‌دانند و بعضی گویند هفت نسخه بوده است اما آنچه مسلم است عثمان رض نسخه‌ای را نزد خود گذاشت که به (مصحف امام) معروف شد و نسخه‌ای به کوفه و بصره فرستاد و نسخه‌ای به شام و نسخه‌ای دیگر به مصر.

و گفته‌اند: نسخه‌هایی نیز به یمن و بحرین و مکه ارسال شده است. از این نسخه‌ها امروزه چیزی باقی نمانده است، اما نسخه‌های متداول در کشورهای اسلامی روایتی از آن نسخه‌ها هستند.

(ابن کثیر)/ در کتاب فضائل می‌گوید: نسخه‌ای که می‌گویند در زمان عثمان رض نوشته شد. در جامع دمشق دیدم و چنان می‌نمود که اوراق آن از پوست شتر است. به نظر می‌رسد که (ابن جزری)این نسخه را دیده است، و گویا این نسخه در حادثه آتش‌سوزی که در سال ۱۳۱۰ هجری قمری در جامع دمشق اتفاق افتاد، سوخته است. جمع قرآن در عهد حضرت عثمان رض به سال ۲۵ هجری قمری بود.

 واین گونه قرآن کریم به شکل امروزی درآمد و به دستان ما رسید،

هزاران درود و سلام بر رسول مکرم اسلام، خلفای راشدین، قاریان قرآن و تمامی اصحاب نبی که به حق اسلام را به ما رساندند و مسلمانان را با ایمان و دین کامل به فیض رساندند.

بیشتر بخوانید:

نام گذاری و ترتیب سوره های قرآن بر چه اساسی است؟

چگونه قرآن را حفظ نماییم؟

با آیات و صفحات قرآن که فرسوده شده چکار کنیم ؟

برگفته از کتاب : علوم قرآن، تالیف عبدالکریم احمد محمدی

images

موضوع:, قرآن و حديث
| ۹ مهر ۱۳۹۶
یک پاسخ به “مراحل گردآوری قرآن کریم در عهد پیامبر ص، ابوبکر و عثمان رض”
  1. وضعیت کاربر : مهمان
    مهدی says:

    سلام چرا در مورد این نکته مهم که عثمان دستور داد تا قرآن هایی که در دست مردم بود را جمع آوری کنند و در میدان شهر اتش بزنند چیزی نگفتید .

یک دیدگاه بگذارید

جستجو
آخرین مطالب
پیوندهای محبوب
آمار سایت
  • کاربران آنلاین 43نفر
  • بازدید امروز 25802
  • بازدید دیروز 152833
  • بازید کل 104975635

این سایت در ستاد ساماندهی پایگاه های اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت رسیده است.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه محفوظ میباشد.

استفاده از محتوای وااسلاماه با ذکر منبع و آدرس سایت بلامانع است. | تگ ها

Powered By Vaislamah.com - Copyright © 2010-2015 Vaislamah.com