پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه

 

باید یقین کامل داشته باشی که با قرآن زنده ای و بدون قرآن مرده

با قرآن بینایی و بدون قرآن نابینا

با قرآن هدایت یافته ای و بدون قرآن گمراه

با قرآن دانشمندی و بدون قرآن نادان

اول الله، آخر الله ، ظاهر الله، باطن الله، فقط الله

بهترین یاد خدا ورد (لااله الا الله) است

کاربران گرامی؛ سوالات شرعی شما از روز پنجشنبه بررسی خواهند شد ان شاءالله، سوالات بسیار زیادی دریافت شده، تکراری ها حذف خواهند شد ×
آمار کلی سایت
  • کل مطالب 2335
  • کل نظرات 9763
  • کل اعضا 1708
  • جدیدترین عضو Shahram
خبرنامه
اسلام
| بازدیدها: 36899

ابن‌قیم رحمه‌الله در شرح وصیت حضرت یحیی‌بن‌زکریا علیهماالسلام توضیحاتی می‌فرماید

» و آمرکم بالصلاه، فإذا صلّیتم فلاتلتفتوا فإنّ‌ الله ینصب وجهه لوجه عبده فی صلاته ما لم‌یلتفت« (رواه البخاری)
و شما را به نماز امر می‌کنم پس هر گاه که به نماز ایستادید به این سو و آن سو توجه نکنید، چرا که خدای متعال در نماز رو به سوی بنده‌اش می‌کند مادامیکه توجهش از خدا برنگردد.
توجه نهی شده در نماز دو گونه است:
۱ـ توجه قلب نمازگزار از خدا به غیر خدا؛
۲ـ نظر اندختن به این سو و آن سو.
از هر دوی این توجهات نهی شده است و همانطور که حضرت یحیی فرموده خداوند در نماز همواره به بنده‌اش توجه می‌کند مادامیکه وی قلب یا نگاهش را از او برنگرداند. از رسول‌اکرم صلی‌الله علیه وسلم در مورد اینگونه توجه قلب یا نگاه سؤال شد. ایشان در پاسخ فرمود: » إختلاس یختلسه الشیطان من صلاه العبد« (رواه البخاری)؛ (این توجه) سرقتی است که شیطان از نماز بنده می‌کند.
در آثار گذشتگان از قول خداوند ( به هنگام توجه بنده به غیر او در نماز) چنین آمده است: «إلی خیر منی؟ إلی خیر منی؟»؛ یعنی آیا به سوی بهتر از من رو می‌کنی؟!
این جملات باید برای بنده مومن بسیار سنگین و گران باشد زیرا خالق آسمانها و زمین به او این طور خطاب کرده است.
برای توضیح بیشتر بزرگان این حالت را مثال فردی دانسته‌اند که سلطان و پادشاه کشور او را به قصر باشکوه خود فراخوانده است و او در مقابل پادشاه ایستاده و سلطان در حال گفتگو با اوست اما وی به جای توجه و دقت به سخنان پادشاه دائماً به این طرف و آن طرف نگاه می‌کند و انگار نه انگار که شاه مملکت با او سخن می‌گوید، و نمی‌داند که در چه جایگاهی قرار دارد. حال آیا درست نیست که بگوییم کمترین مجازات چنین شخصی این است که پادشاه از او روی گرداند و نگاه غضب‌آلودی به وی کند؟ حال دقت کنید که نمی‌توان هیچ قیاسی بین توجه و یا عدم توجه یک پادشاه که خود مخلوق و ضعیف است به پادشاه و فرمانروای تمامی آسمانها و زمین که خدای متعال باشد نمود.

و نماز نیز همان دعوت پادشاه عالم وجود از بنده‌اش است، تا با او سخن بگوید. بدیهی است که تفاوت نمازگزار بی‌توجه با آن کسی که با قلبی حاضر و وجودی کامل رو به سوی خدا کرده و روحش عظمت خدا را یافته و ظرف وجودش لبریز از هیبت و بزرگی اوست و خاضعانه در مقابل او ایستاده و حیا می‌کند که در نماز به غیر او توجه کند، از زمین تا آسمان است.
و صد البته که نماز این دو نیز یکسان نیست همانطور که حسّان‌بن‌عطیه بیان کرده است: این دو در ظاهر یکسان‌اند اما فضیلت یکی بر دیگری مانند برتری آسمان است بر زمین و این فضیلت و برتری به خاطر توجه و حضور قلب اوست.

در روابط بین انسان‌ها می‌بینیم که هرگاه شخصی به دیگری ــ که همنوع او و مخلوق خداست ــ توجه می‌کند در حالی که بینشان مانع و حجابی قرار دارد نمی‌تواند با تمام دقت به او توجه کند. در مورد خدا نیز این گونه است. زمانیکه بنده در نماز به خدا توجه می‌کند در حالی که بین او و خدا پرده‌ها و حجاب‌های مختلف اعم از شهوات و وساوس و… قرار دارد چگونه توقع توجه و عنایت حضرت رب‌العالمین را دارد؟ عنان افکار را به اختیار شهوات سپرده است و هر لحظه فکرش در جایی است.

بنده زمانی که به نماز می‌ایستد شیطان شروع به وسوسه و القای مادیات در ذهن او می‌کند چرا که نماز نزدیکترین حالت بنده به خدای متعال است و شیطان به شدت آنرا دشمن می‌دارد. شیطان تمام همتش را صرف می‌کند که بنده نمازگزار را از این حالت قرب خدا خارج کند و ذره ذره نماز را در نظر او سبک کرده تا نهایتاً او نماز را ترک کند.

این نزاع بین بنده و شیطان ادامه دارد و اگر بنده به نماز توجه بیشتر کند شیطان نیز با نیرو و قوت بیشتری به سراغ او می‌آید و بین او و قلبش مانع می‌شود و مادیات و مسائل دنیوی را به یاد او می‌آورد تا فکر و دلش به آنها مشغول شود و از یاد خدای متعال غافل گردد و بدون حضور قلب به نماز بایستد و طبیعتاً در چنین حالتی به آن مقامات قرب الهی نائل نمی‌شود و نمازش را در حالی به پایان می‌برد که از گناهان و پلیدی‌ها پاک نشده است و از نمازش بهره‌ای نبرده است.

زیرا نمازی انسان را پاک می‌کند که حقش به درستی ادا شده و نمازگزار با حضور قلب و توجه به نماز بایستد. و اگر اینگونه با توجه نماز گزارد، در حالی از نماز فارغ می‌شود که روحش احساس سبکی می‌کند و از بار گناه رها شده است و در جانش احساس فرح و خوشحالی می‌کند. او به قدری مسرور است که آرزو می‌کند ای کاش از آن حال نماز و راز و نیاز معنوی هیچ گاه خارج نمی‌شد، زیرا حالتش در نماز مانند کسی است که در بهشت برین، در جوار رحمت حق جای گرفته و از تمام غم و غصه‌ها رها شده است.

مومن دنیا را مانند زندان می‌بیند و نماز را پناهگاه و مفری از این زندان تاریک می‌داند که به محض اقامه نماز گویی از آن زندان به این فردوس وارد شده است.
عاشقان و عارفان می‌گویند: ما نماز می‌خوانیم و احساس آرامش می‌کنیم! همانگونه که پیشوا و رهبر و امامشان حضرت محمدبن‌عبدالله صلی‌‌الله علیه وسلم فرمود: «یا بلال أرحنا بالصلاه» (رواه احمد)؛ ای بلال ما را با نماز آرامش ببخش ( نه آنکه (ألعیاذ بالله) ما را از نماز راحت کن!!(.

و نیز از پیامبر صلی‌الله علیه وسلم نقل شده که فرمود: «جعلت قره عینی فی الصلاه» (رواه احمد)؛ روشنایی دیدگانم در نماز است.

اگر کسی واقعاً اینگونه شد و نماز روشنایی چشمش شد چگونه می‌تواند بدون آن صبر و تحمل نماید؟ آری، نماز اینگونه نمازگزاران، همان نمازی است که خدا فرموده: «إنّ الصلاه تنهی عن الفحشاء و المنکرِ»، و تا عرش الهی بالا می‌رود تا آنجا که ذات حق متعال به استقبالش می‌آید. و نماز با صورتی زیبا به بنده رو کرده می‌گوید: «خدا حفظ کند که مرا پاس داشتی».
اما وای به حال نمازگزاری که بدون خشوع و خضوع نماز گزارده و حق آنرا به درستی بجا نیاورده، پس نماز او را پیچیده و بر صورت او می‌کوبند در حالیکه می‌گوید: «خدا تباهت کند که مرا ضایع کردی».

از حضرت عبدالله‌بن‌عمر رضی‌الله‌عنهما روایت شده که فرمود: «هیچ بنده‌ای نیست که از وضو فارغ شود و در اول وقت به نماز بایستد و رکوع و سجود و فرض و سنت نماز را به تمام و کمال انجام دهد مگر آنکه شرق و غرب عالم از نور او روشن گردد. اما اگر کسی به نماز بایستد در حالیکه وضویش را صحیح نگرفته باشد و نماز را نیز با تأخیر و رکوع و سجود سریع و بی‌توجه اقامه نماید، سیاهی و ظلمت بر او سایه می‌اندازد و این چنین نمازی به کمترین مقدار نیز بالا نمی‌رود و خدا در حق این نمازگزاران بی‌توجه فرموده است: «ویل ‌للمصلین الذین هم عن صلاتهم ساهون».

نماز و عبادتی مورد قبول خدا قرار می‌گیرد که آن طور که شایسته اوست انجام شود.
اعمالی که مورد قبول خدا قرار می‌گیرد دو صورت دارند: اول آنکه مؤمن در حالی نماز و سایر عبادات را انجام می‌دهد که دائماً به یاد خداست و در هنگام عرضه این عمل، خدا با نظر رحمت به آن نگاه می‌کند و می‌بیند که بنده با قلبی صاف و خالص عبادت کرده و عمل او را می‌پذیرد و او را دوست می‌دارد.

دوم آنکه بنده اعمال عبادی خود را بر حسب عادت انجام می‌دهد و دچار روزمرگی شده است، در حالی که غافل از باطن و حقیقت آن است اما نیت بدی ندارد و واقعاً به نیت عبادت خدا این کار را می‌کند اما قلبش به یاد او نیست. زمانی که این عمل را به درگاه خدا می‌برند خدا به آن نظر رحمت نمی‌کند اما طرد هم ‌نمی‌کند و در کناری می‌گذارد تا روز قیامت به آن قسمتی که برای او بوده ثواب داده و غیر آن را در نظر نیاورد.

خدا پاداش این نماز را مخلوقات و نعمتهای خود مثل قصور، ماکولات و حورالعین و… قرار می‌دهد، اما آن نماز اول را پاداش، رضایت او تعالی است که فرمود: «و رضوان من الله اکبر». و این رضایتمندی خدا از بنده، برای او از تمام حور و قصور برتر و با عظمت‌تر است هر چند که آنها را نیز از وی دریغ نمی‌فرماید.
مردم به هنگام نماز در پنج رتبه‌اند:
اول: کسانی که با کوتاهی در حق نماز بر نفس خود ستم می‌کنند، و به وضو و ارکان نماز بی‌توجه‌اند.
دوم: کسانی که بر ظواهر و ارکان نماز مراقبت می‌کنند اما فکرشان در نماز مشغول دنیا و وساوس آن است.
سوم: کسانی که علاوه بر توجه به ظواهر، تمام همت خود را به این می‌گذارند که افکار غیر الهی را از خود دور کنند و دائماً با شیطان در جنگند تا به نمازشان ضرری نرساند.

چهارم: آنانکه در نماز حقوق آنرا به أحسن وجه انجام داده و روح و جانشان پیوسته در حال مراقبت بر حقوق خداست تا ذره‌ای هر چند اندک از نمازشان آسیب نبیند و قلوبشان نیز غرق در توجه و بندگی خدای متعال است.
پنجم: آن مؤمنینی که علاوه بر تمام حالات فوق، قلب و روحشان را حاضر در مقابل خدا می‌بینند و با چشم دل خدا را می‌نگرند در حالی که جانشان لبریز از محبت و عظمت خداست گو اینکه وی را می‌بینند. و هیچ فکر و وسوسه‌ای به قلب‌شان راه ندارد. هیچ پرده‌ و حجابی بین آنان و خدای مهربانشان نیست و تفاوت نماز و غیر نماز برایشان مانند تفاوت آسمان و زمین است!
گروه اول معاقَب هستند؛ گروه دوم مورد باز خواست؛ دسته سوم مورد عفو؛ گروه چهارم مأجورند و آخرین گروه نیز مقربان درگاه خدایند که دیدگانشان به نماز روشن شده است و در قیامت نیز چشمشان به مقام قرب الهی روشن می‌شود. اگر کسی حقیقتاً دیده‌اش به خدا روشن شد تمام وجودش غرق نور می‌شود و آنکه دلش به خدا روشن نشد با اندوه و حسرت فراوان دنیا را ترک می‌کند.

در روایت است که هر گاه بنده به نماز می‌ایستد خدا می‌فرماید: «حجاب‌ها را بین من و بنده‌ام کنار زنید!» اما اگر او بی‌توجهی کرد خدا می‌فرماید: «حجابها را بیاندازید!» و این بی‌توجهی را بزرگان به توجه قلب از خدا به غیر او (مادیات) تفسیر کرده‌اند.

به محض توجه بنده به دنیا و مادیات شیطان به سراغش می‌آید و دائماً مطالب و وساوس شیطانی در دل او القا می‌کند، اما بنده می‌تواند ــ و باید ــ که به خدا پناه برده و از شر شیطان رجیم به سوی خدا بگریزد. و با توجه و حضور قلب خود کاری کند که شیطان او را رها کند. اما اگر باز بی‌توجهی نمود شیطان می‌آید و او را دوباره مشغول می‌کند و این است جدال بنده و دشمنش شیطان در نماز!

مؤمن نمازگزار، به خاطر حضور قلب در نماز و مشغول بودن به یاد خدا و تلاش برای غلبه بر هوی و هوس دارای نفسی قوی می‌شود و الا شهوات بر او چیره می‌شود و شیطان در کنارش می‌نشیند و بنده گرفتار نمی‌داند چگونه از افکار و وساوس رها شود.

قلوب سه گونه‌اند: اول قلب خالی از ایمان که هیچ خیر و نیکی در آن راه ندارد که قلبی سیاه و شیطانی است. و شیطان این قلوب را بسیار دوست دارد و آنرا موطن خود بر می‌گزیند، چرا که هر چه بگوید او فرمان می‌برد ــ نعوذ بالله من ذلک ــ .
دوم قلبی که به نور ایمان روشن شده و چراغ حقیقت در آن روشن است اما گرفتار شهوات است و شیطان گاه به آن رو می‌کند و گاه از آن دور می‌شود و این گونه انسان‌‌ها (مؤمنین گنهکار) حالشان متغیر است، گاهی الهی و گاه شیطانی.


سوم قلبی که لبریز از ایمان است و به نور آن روشن است و حجاب‌های تاریک شهوات از آن کنار رفته و آن سیاهی‌‌ها از او مفارقت کرده و آن چنان قلبش درخشنده و نورانی است که اگر شیطان و وسوسه‌هایش ذره‌ای به آن نزدیک شوند می‌سوزند همچون ستارگان و شهاب‌ها که خدا فرموده است: «فأتبعه بشهاب مبین».

و ما از خدای متعال می‌خواهیم که قلوب ما را از نوع سوم بگرداند و شیطان را از ما دور کرده و به همه مؤمنین توفیق نماز خواندن با توجه کامل و حضور قلب دائم عطا فرماید. آمین یا رب العالمین

ابن‌قیم الجوزیه (رحمه‌الله)

| ۲۹ آذر ۱۳۹۱
۱۰ پاسخ به “حضور قلب در نماز”

  1. وبلاگ ایرندگان says:

    تشکر از حضور شما،شما لینک شدید،توصیه های شما رو جدی میگیرم،منتظر لینک شما هستم.
    درخواست دیگری از شما دارم من تو وبلاگم انجمنی تحت عنوان انجمن وبلاگ نویسان(ایرندگان)بلوچ باز کردم واز همه ی وبلاگ نویسان بلوچ دعوت میکنم که در این انجمن عضو شوند.هدف این انجمن ایجاد اتحاد،تبادل نظرات،و مشورت با یکدیگر برای پیدا کردن راه های پیشرفت همه ی وبلاگ ها و سایت ها میباشد.لذا از شما نیز خواهش میکنم که شما هم به ما بپیوندید برای این کار به وبلاگ ایرندگان وارد شوید و در قسمت انجمن عضو شوید و به عنوان یک سایت مذهبی به کار ما نظارت کنید
    با تشکر فراوان ایرندگانی
    http://irandegan.rozblog.com


  2. محمد says:

    بنام خدا :اولین معشوقه مومن خداوند رب العالمین است کسی که انسان را از خاک افرید بدو حیات وزیبائی بخشید وعلم زندگی اموخت واین زمین وانچه دران هست مسخر او گردانیدودائم مثل مادری مهربان مواظب اوست تا مشکلاتش را حل کندوزندگی رابروی سهل کندواقعا وای به حال کسی که براثرگناهان خداوند متعال لحظه ای اورابحال خود رها کند مسلم به پرتگاه ونابودی کشیده خواهدشداین انسان برگزیده خداست وخداوند وقتی اورا افرید فرمود تبارک الله احسن الخالقین برای تشکر از ذات مقدس الهی باید قدردانی نمودوخداوند را حمد گفت چگونه. بانماز همانگونه که سنت رسول خدا فرموده با خدا عشقبازی کردعشقی جاودانی که ثمره ان ابدی است دردنیا واخر ت بکارمی ایدهم از خدا تشکر کرد الحمد لله رب العالمین وهم به خدا قول دادکه فقطترامی پرستم وفقط از تو یاری می خواهم ایاک نعبدا وایاک نستعین وبه خدا صلواه درود فرستاد وبه یگانگی او گواهی دادوبه پیامبر ص ا قرا رنمود وسپس درو د فرستاد نماز معراج مومن است خداوندامارا از نماز گزاران قراربده وبه عبادت خودت راغب بفرما


  3. aveen says:

    سلام علیکم ورحمه الله و برکاته
    یقول الرسول الکریم الذى وسم قلبه عن الزیغ والهوى…..ماضل ابدا وما غوى……ان هو الا وحی یوحى

    أول ما یحاسب علیه العبد یوم القیامه الصلاه فإن صلحت صلح سائر عمله وإن فسدت فسد سائر عمله


  4. خواهر ديني شما says:

    السلام علیکم ورحمٍٍه الله و برکاته
    واقعا خیلی ها به نماز اهمیت نمیدند گروهی که اصلا نماز نمی خونند گروهی هم اگر بخونند نماز پنج وقت رو نمی خونند
    هر موقع به قول خودشون وقت داشته باشند یا فقط در سختی ها و مصائب یادشون میاد خدایی هست و برای حاجتشون نماز می خونند و اکثر هم برای نماز صبح که از مهم ترین نمازهاست سهل انگاری میکنند و خواب می مونند…
    و خیلی هام که نماز پنج وقت رو می خونند فقط به عنوان یه فریضه.و خیلی کمند کسانی که معنای واقعی نماز رو درک کنند باید بدونیم که واقعیت نماز چیه ؟ مگر نه اینکه شکری هست کوچک در مقابل نعمت های بزرگ و فراوانی که خدا بهمون داده؟؟؟؟؟
    و ما از خدای متعال می‌خواهیم که قلوب ما را از نوع سوم بگرداند و شیطان را از ما دور کرده و به همه مؤمنین توفیق نماز خواندن با توجه کامل و حضور قلب دائم عطا فرماید. آمین یا رب العالمین ثم آمیــــن…
    جزاک الله خیرا بسیار عالی بود


  5. شجره ي طيبه says:

    سلام علیکم
    خدا قوت برادران و خواهران عزیز و با ایمانم
    براتون آرزوی موفقیت از خدای بزرگ دارم .
    http://abdolghayyum.blogsky.com/


  6. احمد says:

    علیکم السلام و رحمه الله
    گزارش غم انگیزی بودند دوست عزیز ممنون از شما . خداوند کس بی کسان و پناه بی پناهان است واقعا جهاد اکبر است کمک کردن به چنین افرادی، ما این وضعیت بدمان را به خدای مان شکایت می کنیم او خدای ماست خدای ضعیفان و او کافی است مارا .


  7. دانشجویان حقوق says:

    السلام علیکم.

    خسته نباشین.

    امروز بعدازظهر پای سخنان آدم مسنی نشستم البته ناشناس حتی وقت نکردم اسمشوبپرسم.

    وقتی ازش سوال کردم عمو مادرزادی نابینایی؟آهی کشید وگویا زخمش راتازه کرده باشی!گفت نه تقریبا ۶سالی میشه این اتفاق برام افتاده!
    تعجب کردم !گفتم چطو مگه؟گفت چشمامو آب میدادرفتم پیش دکتر اسدی بعدازمعاینه بهم گفت چیزی نیست عینک بزن خوب میشه در صورتی که چشام مشکل داشتن حرفش راباورکردم بازم دیدم نه این مشکلو هنوز دارم به دگه دکترامراجعه کردم ….تااینکه بعداز۱سال ونیم به دکتر اریش درزاهدان مراجعه کردم بهم گفت که چرابه دکتر نرفتی؟گفتم رفتم ایناش مستندش !گفت این دکتر چراسهل انگاری کرده ……میتونی ازش شکایت کنی؟

    دکتر گفت کاری از دستم ساخته نیست…دیر جنبیدی!من دلم خیلی براش سوخت گفتم عمو بزرگترین فرزند پسرت چن سالشه؟گفت۱۲٫۱۳سالش میشه .یه پسرکوچکی که همراهش بودنگاه کردم لباساش پاره دمپایی پاش بود خدامیدانه من چه حالی داشتم اون لحظه…حالم گرفت!

    .بازامروزبعدازمغرب رفتم بیمارستان خاتم الانبیا ایرانشهر برای عیادت مریضی که داشتم. توی رهرو دوتامریض رامشاهده کردم گفتم مگه بخشا اتاقاشون پرند؟گفتن نه ماافغانی هستیم ماسوارماشین بودیم نیروی انتظامی تیرش کرده وبه مااصابت کرده ومارا عمل کردن واز من ۴میلیون واز رفیقم ۵ میلیون بیمارستانیا میخوان..ومارااینجا گروگان نگه داشتن….تاپولارانیاریم مارونمیذارن بریم وما این همه پول نداریم که بدیم…… وخانواده مون افغانستانن!

    ببخشین مثل اینکه این مسولین بیمارستان مثل اینکه مسلمانند!

    پس کو مسلمانیشون……..

    قضاوت باشما..

    ما متاسفانه اسممون مسلمانه….

    خدایا من به بندگانت رساندم این کوچکترین خدمتی بود ازبنده حقیرت.
    فی امان الله.
    [گل]


  8. احمد says:

    سلام
    چشم اسم وبلاگ شما چه بود ؟


  9. آرام فتاحی says:

    سلام
    به وبلاگ ما هم سری بزنید.
    جزاکم الله


  10. t.k says:

    خیلى مطالبتون مفید و قشنگند از خوندنشون خسته نمیشم خواهش میکنم برام دعاى خیر بکنید

یک دیدگاه بگذارید

جستجو
آخرین مطالب
پیوندهای محبوب
آمار سایت
  • کاربران آنلاین 36نفر
  • بازدید امروز 1233
  • بازدید دیروز 84411
  • بازید کل 107766644

این سایت در ستاد ساماندهی پایگاه های اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت رسیده است.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه محفوظ میباشد.

استفاده از محتوای وااسلاماه با ذکر منبع و آدرس سایت بلامانع است. | تگ ها

Powered By Vaislamah.com - Copyright © 2010-2015 Vaislamah.com