پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه

 

باید یقین کامل داشته باشی که با قرآن زنده ای و بدون قرآن مرده

با قرآن بینایی و بدون قرآن نابینا

با قرآن هدایت یافته ای و بدون قرآن گمراه

با قرآن دانشمندی و بدون قرآن نادان

اول الله، آخر الله ، ظاهر الله، باطن الله، فقط الله

بهترین یاد خدا ورد (لااله الا الله) است

کاربران گرامی؛ سوالات شرعی شما از روز پنجشنبه بررسی خواهند شد ان شاءالله، سوالات بسیار زیادی دریافت شده، تکراری ها حذف خواهند شد ×
آمار کلی سایت
  • کل مطالب 2335
  • کل نظرات 9760
  • کل اعضا 1708
  • جدیدترین عضو Shahram
خبرنامه
وااسلاماه
| بازدیدها: 6105

قرآن، سنت و اجماع امت، نماز را بر هر مسلمان عاقل و بالغ، فرض گردانیده است. فقط بر زنی که در دوران حیض یا نفاس بسر می برد، فرض نیست.
خداوند می فرماید: { وَمَا أُمِرُوا إِلاَّ لِیَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ حُنَفَاءَ وَ یُقِیمُوا الصَّلاَهَ وَیُؤْتُوا الزَّکَاهَ وَذَلِکَ دِینُ الْقَیِّمَهِ(۵ } [بینه:۵]
(و به آنان دستور داده نشده است مگر اینکه خداوند را مخلصانه و حق گرایانه پرستش نمایند و فقط بر دین او باشند و نماز را بر پای دارند و زکات بدهند. و این است آیین راست و درست).و در جایی دیگر می فرماید: { إِنَّ الصَّلاَهَ کَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ کِتَابًا مَوْقُوتًا } .[نساء: ۱۰۳]
(همانا نماز بر مؤمنان فرض است و اوقات معینی دارد).
هنگامی که نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – معاذ – رضی الله عنه – را به یمن فرستاد، فرمود: «و به آنها اعلام کن که خداوند در شبانه روز، پنج نماز بر آنها فرض گردانیده است». (۱)
ابن عمر – رضی الله عنه – می گوید: نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «بُنِیَ الإِسْلامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَهِ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ و َإِقَامِ الصَّلاهِ و َإِیتَاءِ الزَّکَاهِ وَصَوْمِ رَمَضَان و الحج لِمَنِ استَطَعتُم». (۲)
«اسلام بر پنج چیز بنیان گذاری شده است: ۱ـ گواهی دادن بر اینکه هیچ معبودی بجز الله، وجود ندارد۲ـ برگزاری نماز۳ـ پرداخت زکات۴ـ روزه گرفتن رمضان۵ـ حج بیت الله برای کسی که استطاعت آنرا دارد».
عباده بن صامت – رضی الله عنه – می گوید: شنیدم که رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «خَمْسُ صَلَوَاتٍ کَتَبَهُنَّ اللَّهُ عَلَى الْعِبَادِ فَمَنْ جَاءَ بِهِنَّ لَمْ یُضَیِّعْ مِنْهُنَّ شَیْئًا اسْتِخْفَافًا بِحَقِّهِنَّ کَانَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدٌ أَنْ یُدْخِلَهُ الْجَنَّهَ». (۳)
«خداوند، پنج نماز بر بندگانش، فرض نموده است. هر کس، آنها را بدون استخفاف، ادا نماید و ضایع نگرداند، خداوند، عهد نموده است که او را وارد بهشت نماید».
آیات و احادیث درباره فرضیت نماز بسیار زیادند که ما به ذکر همین اندازه اکتفا می کنیم.
همچنین امت اسلام بر فرض بودن پنج نماز در شبانه روز، اجماع نموده اند. (۴)
اما نمازهای پنج گانه بر زنانی که در دوران عادت ماهیانه و یا نفاس بسر می برند، فرض نیست زیرا رسول اکرم – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «ألَیسَت إِذَا حاضَت لَم تُصَلِّ وَ لَم تَصٌم». (۵)
یعنی مگر نه این است که زن، در دوران عادت ماهانه، نماز نمی خواند و روزه نمی گیرد؟

منزلت نماز در اسلام
نماز در اسلام از جایگاه بسیار والایی برخور دار است. و دلایل آن عبارتند از:
۱ـ نماز، ستون دین است. و باید دانست که دین بدون این ستون، برپا نمی شود. معاذ – رضی الله عنه – می گوید: نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «رَأْسُ الأَمْرِ الإِسْلامُ وَعَمُودُهُ الصَّلاهُ وَذِرْوَهُ سَنَامِهِ الْجِهَاد». (۶)
یعنی «رأس امور اسلام و ستون آن، نماز است. و قله آن، جهاد می باشد». و باید دانست که اگر ستون بیفتد، ساختمان، نابود خواهد شد.
۲ـ اولین عملی که بنده بخاطر آن محاسبه می شود، نماز است. و خوبی و بدی اعمال انسان، به نمازش، بستگی دارد. انس بن مالک – رضی الله عنه – روایت می کند که نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – فرمود:
«اََوَلٌ ما یٌحاسَبٌ بِهِ العَبدٌ یَومَ القیِامَه: الصَلاه، فَإِن صَلَحتَ، صَلحَ سائِر عَمَله و إِن فَسَدَت، فَسَدَت سائِرِ عَمَله» وَ فِی رِوایَه: «اَوَلَ مَا یٌسألٌ عَنهٌ العَبدٌ یَوم القیِامَه یٌنظَر فی صَلاته فَإِن صَلَحتَ فَقَد اَفلحَ وَ إِن فَسَدتَ فَقَد خاب وَ خَسَر». (۷)
«اولین چیزی که در روز قیامت، بنده بخاطر آن، محاسبه می شود، نماز است. اگر نمازش، درست باشد، سایر اعماش، نیز درست خواهد بود. و اگرنمازش، فاسد باشد، سایر اعمالش، فاسد خواهد بود».
و در روایتی، آنحضرت – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «اولین چیزی که در روز قیامت، از بنده می پرسند و آنرا بررسی می کنند، نماز است. اگر نمازش، درست باشد، رستگار می شود. و اگر نمازش، فاسد باشد، ناکام می شود و زیان می یابد».
تمیم داری – رضی الله عنه – می گوید: رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «أَوَّلُ مَا یُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ یَوْمَ الْقِیَامَهِ صَلاتُهُ فَإِنْ أَکْمَلَهَا کُتِبَتْ لَهُ نَافِلَهً فَإِنْ لَمْ یَکُنْ أَکْمَلَهَا قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ لِمَلَائِکَتِهِ
انْظُرُوا هَلْ تَجِدُونَ لِعَبْدِی مِنْ تَطَوُّعٍ فَأَکْمِلُوا بِهَا مَا ضَیَّعَ مِنْ فَرِیضَتِهِ ثُمَّ تُؤْخَذُ الْأَعْمَالُ عَلَى حَسَبِ ذَلِکُ». (۸)
«اولین چیزی که در روز قیامت، بنده بخاطر آن، محاسبه می شود، نماز است. اگر نمازش را کامل ادا نموده است، بطور کامل، برایش بحساب می آید. و اگر نمازش را بطور کامل ادا نکرده است، خداوند به فرشتگانش می گوید: ببینید آیا بنده ام، نماز نفلی دارد که فرایضش را بوسیله آن، کامل کنید؟ بعد از آن، محاسبه زکات و سایر اعمال به همین ترتیب، انجام می گیرد».
۳ـ آخرین چیزی که از دین، ضایع می شود، نماز است. پس اگر نماز که آخرین امر دین است، ضایع گردد، چیزی از آن، باقی نمی ماند.
ابوامامه – رضی الله عنه – می گوید: رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «لَیُنْقَضَنَّ عُرَى الْإِسْلَامِ عُرْوَهً عُرْوَهً فَکُلَّمَا انْتَقَضَتْ عُرْوَهٌ تَشَبَّثَ النَّاسُ بِالَّتِی تَلِیهَا وَأَوَّلُهُنَّ نَقْضًا الْحُکْمُ وَآخِرُهُنَّ الصَّلَاه». (۹)
«ریسمانهای اسلام، یکی پس از دیگری، کنده می شوند. هر گاه، یکی کنده شود، مردم به ریسمانهای بعدی، چنگ می زنند. اولین ریسمانی که کنده می شود، حکومت (حاکمیت اسلام) است و آخرین آنها، نماز می باشد».
و در روایتی دیگر، رسول خدا – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «اولین چیزی که از میان مردم، برداشته می شود، امانت است وآخرین چیزی که باقی می ماند، نماز است و چه بسا نمازگزاری یافت می شود که هیچگونه خیری نداشته باشد». (۱۰)

آخرین وصیت رسول اکرم – صلى الله علیه وسلم – به امتش، نماز بود
نماز، آخرین وصیتی است که نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – امتش را به آن، وصیت کرد. ام سلمه رضی الله عنها می گوید: یکی از آخرین وصیت های رسول الله – صلى الله علیه وسلم – این بود که «الصَّلاهَ الصَّلاهَ وَمَا مَلَکَتْ أَیْمَانُکُمْ حَتَّى جَعَلَ نَبِیُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهم عَلَیْهِ وَسَلَّمَ یُلَجْلِجُهَا فِی صَدْرِهِ وَمَا یَفِیصُ بِهَا لِسَانُهُ». (۱۱)
۵ـ خداوند، اقامه کنندگان نماز و کسی را که خانواده اش را بدان امر می کند ستوده است آنجایی که می فرماید: { وَاذْکُرْ فِی الْکِتَابِ إِسْمَاعِیلَ إِنَّهُ کَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَکَانَ رَسُولاً نَبِیًّا(۵۴)وَکَانَ یَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلاَهِ وَالزَّکَاهِ وَکَانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِیًّا } [مریم:۵۴ و۵۵]
(و در قران از اسماعیل یاد کن. او در وعده هایش راست، و پیامبر والا مقامی بود. وخانواده اش را همواره به خواندن نماز و دادن زکات، دستور می داد و نزد پروردگارش، مورد رضایت بود).
۶ـ خداوند، کسانی را که تنبلی می کنند و نماز را ضایع می نمایند، مذمت نموده است. چنانچه می فرماید:  { إِنَّ الْمُنَافِقِینَ یُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلاَهِ قَامُوا کُسَالَى یُرَاءُونَ النَّاسَ وَلاَ یَذْکُرُونَ اللَّهَ إِلاَّ قَلِیلاً } .[نساء:۱۴۲]
(همانا منافقان، خدا را فریب می دهند در حالی که خداوند، آنان را فریب می دهد. و هنگامی که برای نماز بر می خیزند با سستی و تنبلی، و برای نشان دادن مردم، نماز می خوانند. و خدا را فقط اندکی یاد می کنند).
۷ـ بزرگترین رکن و ستون اسلام بعد از شهادتین، نماز است.
عبد الله بن عمر (رضی الله عنهما) می گوید: نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «بُنِیَ الإِسْلامَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَهِ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وأنَّ مُحمَداً رَّسول الله وَإِقَامِ الصَّلاهِ وَإِیتَاءِ الزَّکَاهِ وَصِیَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَیْتِ». (۱۲)
«اساس اسلام بر پنج چیز بنا نهاده شده است. ۱ـ گواهی دادن بر اینکه هیچ معبودی بجز الله، وجود ندارد و محمد – صلى الله علیه وسلم – فرستاده خداست. ۲ـ برپا داشتن نماز. ۳ـ پرداخت زکات. ۴ـ روزه ماه مبارک رمضان. ۵ـ حج بیت الله الحرام».
۸ ـ یکی از اموری که بر عظمت نماز دلالت می کند، اینست که خداوند، آنرا بواسطه جبرئیل و در زمین، فرض نگرداند بلکه بدون واسطه در شب معراج و بالای هفت آسمان، آنرا فرض نمود.
۹ـ در ابتدا، پنجاه نماز، فرض شد. و این، خود، دلیلی است بر اینکه خداوند، نماز را بسیار
دوست دارد. آنگاه، خداوند آنقدر تخفیف داد تا اینکه در نهایت، پنج نماز در شبانه روز بر بندگانش، فرض نمود. و این نمازها اگرچه عملاً پنج تا هستند ولی در ترازوی اعمال انسان، پنجاه نماز بحساب می آیند. و این، جایگاه بلند نماز را می رساند.
۱۰ـ و از آنجا که نماز از اهمیت بسیار والایی برخوردار است، خداوند اعمال رستگاران را با نماز آغاز نموده و با نماز به پایان رسانیده است چنانکه می فرماید: { قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ (۱)الَّذِینَ هُمْ فِی صَلاَتِهِمْ خَاشِعُونَ(۲)وَالَّذِینَ هُمْ عَنْ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ(۳)وَالَّذِینَ هُمْ لِلزَّکَاهِ فَاعِلُونَ(۴)وَالَّذِینَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ(۵)إِلاَّ عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَیْرُ مَلُومِینَ(۶)فَمَنْ ابْتَغَى وَرَاءَ ذَلِکَ فَأُوْلَئِکَ هُمْ الْعَادُونَ(۷)وَالَّذِینَ هُمْ لأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ(۸) وَالَّذِینَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ یُحَافِظُونَ } .[مؤمنون: ا ـ ۹]
(همانا مؤمنان، رستگار شدند. آن کسانی که در نمازشان، خشوع دارند، و از کارهای بیهوده، روی می گردانند، زکات اموالشان را می پردازند و شرمگاهایشان را حفاظت می کنند بجز همسران و کنیزان خود. که در این صورت، قابل سرزنش نیستند. و کسانی که غیر از این را دنبال کنند، آنان تجاوزکارند.ـ همچنین مؤمنان رستگارـ کسانی هستند که امانت دارند و به عهد و پیمان خود، وفا می کنند و از نمازهایشان محافظت می کنند).
۱۱ـ خداوند به نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – و پیروانش دستور داده است که خانواده های خود را به خواندن نماز، امر کنند: { وَأْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلاَهِ وَاصْطَبِرْ عَلَیْهَا لاَ نَسْأَلُکَ رِزْقًا نَحْنُ نَرْزُقُکَ وَالْعَاقِبَهُ لِلتَّقْوَى } .[طه:۱۳۲]
(خانواده ات را به خواندن نماز، امر کن و خود نیز بر خواندن آن، استقامت کن. ما از تو روزی نمی خواهیم بلکه ما به تو روزی می دهیم و سر انجام از آن پرهیزگاری است).
عبد الله بن عمر – رضی الله عنه – می گوبد: نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «مُرُوا أَوْلادَکُمْ بِالصَّلَاهِ وَهُمْ أَبْنَاءُ سَبْعِ سِنِینَ وَاضْرِبُوهُمْ عَلَیْهَا وَهُمْ أَبْنَاءُ عَشْرٍ وَفَرِّقُوا بَیْنَهُمْ فِی الْمَضَاجِع». (۱۳)
«فرزندانتان را در سن هفت سالگی، به خواندن نماز وادار کنید و در ده سالگی، آنها را بخاطر نماز، تنبیه کنید و محل خواب آنها را جدا کنید».
۱۲ـ به کسی که خواب بیفتد و یا نمازی را فراموش کند، دستور داده شده است تا قضای آن را بجای آورد. و این، اهمیت نماز را می رساند. انس بن مالک – رضی الله عنه – می گوید: نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «مَنْ نَسِیَ صَلاهً فَلْیُصَلهاِ إِذَا ذَکَرَهَا لا کَفَّارَهَ لَهَا إِلا ذَلِکَ».
«هر کس نمازی را فراموش کرد، هنگامی که بیادش آمد، آنرا بخواند. زیرا نماز، کفاره ای جز این (قضا آوردن) ندارد».
و در روایتی از صحیح مسلم، چنین آمده است که رسول اکرم فرمود: «مَنْ نَسِیَ صَلَاهً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَکَفَّارَتُهَا أَنْ یُصَلِّیَهَا إِذَا ذَکَرَهَا». (۱۴)
(هر کس نمازی را فراموش کرد یا خواب رفت، کفاره اش اینست که هنگام یاد آمدن (یا بیدار شدن) آنرا بخواند».
همچنین، کسی که سه روز یا کمتر، بی هوش شود، حکم کسی را دارد که خواب رفته باشد (بعد از اینکه به هوش آمد، نمازهای فوت شده را بخواند) و این مطلب از عمار، عمران بن حصین و سمره بن جندب (رضی الله عنهم) روایت شده است. (۱۵)
ولی اگر دوران بیهوشی، بیشتر از سه روز باشد، قضا آوردن نمازهای فوت شده، لازم نیست زیرا شخصی که بیشتر از سه روز بیهوش شود، در زوال عقل به انسانی که دیوانه است شباهت دارد. و الله اعلم. (۱۶)

ویژگیهای نماز در اسلام
نماز، ویژگیهای منحصر به فردی دارد که سایر اعمال نیک از این ویژگیها، برخوردار نیستند. ما در این باره به بیان برخی از آنها می پردازیم:
۱ـ خداوند، در قرآن کریم، نماز را ایمان نامیده است:
{ وَمَا کَانَ اللَّهُ لِیُضِیعَ إِیمَانَکُمْ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِیمٌ } .[بقره:۱۴۳]
(خداوند، ایمان ـ یعنی نماز شما را که بسوی بیت المقدس خوانده ایدـ ، ضایع نمی کند همانا خداوند رؤف و مهربان است).
۲ـ خداوند، نماز را از سایر عبادات، بطور ویژه ذکر نموده است: { اتْلُ مَا أُوحِیَ إِلَیْکَ مِنْ الْکِتَابِ وَأَقِمْ الصَّلاَه } .[عنکبوت:۴۵]َ
(آنچه را که از قرآن به تو وحی شده است، بخوان ـ و به آن عمل کن ـ و نماز را برپای دار).
و در جایی دیگر می فرماید: { وَأَوْحَیْنَا إِلَیْهِمْ فِعْلَ الْخَیْرَاتِ وَإِقَامَهِ الصَّلاَه } .[انبیاء: ۷۳]
(و به آنها انجام کارهای نیک و اقامه نماز را وحی کردیم).
۳ـ نماز در قرآن کریم، در کنار بسیاری از عبادات، ذکر شده است. از جمله، در کنار زکات. چنانکه خداوند می فرماید:
{ وَأَقِیمُوا الصَّلاَهَ وَآتُوا الزَّکَاهَ وَارْکَعُوا مَعَ الرَّاکِعِینَ } .[بقره:۴۳]
ج { فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَرْ } .[کوثر:۲]
(پس برای پروردگارت، نماز بخوان و قربانی کن).
{ قُلْ إِنَّ صَلاَتِی وَنُسُکِی وَمَحْیَای وَمَمَاتِی لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ } [انعام:۱۶۲]
(بگو: نماز، عبادت، زندگی و مرگ من از آن خداست که پروردگار جهانیان است).
۴ـ با وجودی که خداوند به پیامبرش دستور داده است که در سایر عبادات، ثابت قدم باشد و فرموده است: (و اصطبر لعبادته) در مورد نماز تأکید ویژه نموده است: { وَأْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلاَهِ وَاصْطَبِرْ عَلَیْهَا لاَ نَسْأَلُکَ رِزْقًا نَحْنُ نَرْزُقُک } .[طه:۱۳۲]
(خانواده ات را به نماز، امر کن و خود نیز بر خواندن آن، ثابت قدم باش. ما از تو روزی نمی خواهیم بلکه ما به تو روزی می دهیم).
۵ـ خداوند در تمام حالت ها، نماز را واجب قرار داده است حتی در این باره، مریض، مسافر و کسی را که در حال ترس و وحشت بسر می برد، معذور ندانسته است. بلکه گاهی، در شرایط آن، تخفیف قایل شده است و گاهی هم تعداد رکعات آن را کمتر نموده است و در شرایط خاص هم، روشن نماز خواندن را تغییر داده است. و تا زمانی که انسان ازعقل برخوردار است، نماز از وی، ساقط نمی شود.
۶ـ خداوند، در نماز، بهترین حالت ها را شرط قرار داده است. فرد باید با وضو باشد، خودش را با زینت لباس، بیاراید و رو به قبله نماید. در حالی که در سایر عبادات، این امور، شرط نیستند.
۷ـ در نماز، قلب، زبان و سایر اعضای انسان، بکار گرفته می شود حال آن که در سایر عبادات، چنین نیست.
۸ـ در نماز، نباید ذهن و فکر انسان به جایی دیگر برود.
۹ـ نماز، دین خداست که اهل آسمانها و زمین توسط آن، خدا را بندگی می کنند. و کلید همه ادیان آسمانی است و هیچ پیامبری مبعوث نشده است مگر اینکه نماز در شریعتش وجود داشته است.
۱۰ـ نماز در کنار ایمان و تصدیق انبیاء ذکر شده است. خداوند می فرماید: { فَلاَ صَدَّقَ وَلاَ صَلَّى(۳۱)وَلَکِنْ کَذَّبَ وَ تَوَلَّى } [قیامت:۳۱،۳۲]
(انسان کافرـ خدا را تصدیق نکرد و نماز نخواند بلکه تکذیب کرد و روی گردانی نمود).
در پایان باید دانست که نماز، ویژگیهای زیادی دارد که با سایر عبادات، قابل مقایسه نیست. (۱۷)

حکم تارک نماز
ترک نماز های فرض، کفر محسوب می شود. پس هر کس که نماز را ترک کند و منکر وجوب آن شود به اجماع علما، وارد کفر اکبرمی شود اگر چه گاهی هم نماز بخواند. (۱۸)
اما اگر کسی، معتقد به وجوب نماز باشد و آن را انکار نکند ولی بطور کلی، نماز نخواند، چنین شخصی نیز کافر می شود. (و درباره اینکه این کفر، کفر اکبر است و او را از دایره اسلام خارج می کند یا خیر، نزد علما اختلاف نظر وجود دارد) اما قول صحیح، این است که کفر چنین شخصی، کفر اکبر است و او را از دایره اسلام، خارج می کند. در این باره، دلایل زیادی وجود دارد که ما بطور مختصر به بیان برخی از آنها می پردازیم:
۱ـ خداوند می فرماید: { یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ سَاقٍ وَیُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ فَلاَ یَسْتَطِیعُونَ (۴۲)خَاشِعَهً أَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّهٌ و َقَدْ کَانُوا یُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ و َهُمْ سَالِمُون } .[قلم:۴۲ ،۴۳]
(روزی که از ساق، پرده بردارند و خلق را دعوت به سجده کنند، آنان نمی توانند سجده کنند. چشمانشان، پایین افتاده است و خواری و ذلت، وجودشان را فرا گرفته است. آنها در ـ دنیاکه سالم بودند، دعوت به سجده می شدندـ ولی سجده نمی کردند).
آیه فوق، دلالت بر این دارد که فرد بی نماز، در روز قیامت، کنار کفار و منافقینی قرار می گیرد که کمرشان برای سجده خم نمی شود.
اگرفرد بی نماز، مسلمان بشمار می رفت همانطور که در روز قیامت به مسلمانان، اجازه داده می شود که سجده کنند به او نیز اجازه داده می شد که سجده کند.
۲ـ خداوند می فرماید: { کُلُّ نَفْسٍ بِمَا کَسَبَتْ رَهِینَهٌ(۳۸)إِلاَّ أَصْحَابَ الْیَمِینِ(۳۹) فِی جَنَّاتٍ یَتَسَاءَلُونَ(۴۰) عَنْ الْمُجْرِمِینَ (۴۱) مَا سَلَکَکُمْ فِی سَقَرَ(۴۲) قَالُوا لَمْ نَکُ مِنَ الْمُصَلِّینَ(۴۳) وَلَمْ نَکُ نُطْعِمُ الْمِسْکِینَ(۴۴) وَکُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِینَ(۴۵) وَکُنَّا نُکَذِّبُ بِیَوْمِ الدِّینِ } .[مدثر:۳۸ ـ ۴۸]
(روز قیامت، هر نفسی در گرو اعمال خویش است. مگر دست راستیها که در بهشت بسر می برند و از گناهکاران می پرسند: چه چیزی شما را به دوزخ انداخت؟ می گویند: ما نماز نمی خواندیم و به مسکین، طعام نمی دادیم و با اهل باطل، همنشین بودیم و حق را به تمسخر می گرفتیم و روز قیامت را قبول نداشتیم).
در این آیات، فرد بی نماز، جزو گناهکارانی است که به دوزخ می روند. خداوند در جایی دیگر می فرماید: { إِنَّ الْمُجْرِمِینَ فِی ضَلاَلٍ وَسُعُرٍ(۴۷) یَوْمَ یُسْحَبُونَ فِی النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ } .[قمر:۴۷، ۴۸]
(همانا گناهکاران در گمراهی و آتش، بسر می برند. روزی که بر چهرهایشان در آتش، ـ کشیده می شودـ و به آنان گفته می شود: ـ لمس کردن آتش را بچشید).
۳ـ خداوند می فرماید: { فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلاَهَ وَآتَوْا الزَّکَاهَ فَإِخْوَانُکُمْ فِی الدِّینِ وَنُفَصِّلُ الآیَاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ } .[توبه:۱۱]
(اگر توبه کنند و نماز را بر پا دارند و زکات بدهند، پس برادران دینی شما هستند. ما آیات خود را برای کسانی که اهل دانش هستند، بیان می کنیم).
خداوند در آیه فوق، نماز را شرط اخوت و برادری دانسته است.
۴ـ عن جابر – رضی الله عنه – قال: سمعت قال: رسول الله – صلى الله علیه وسلم – : «بَیْنَ الرَّجُلِ وَبَیْنَ الشِّرْکِ وَالْکُفْرِ تَرْکَ الصَّلاهِ». (۱۹)
۵ـ عن بریده قال: قال رسول الله – صلى الله علیه وسلم – : «اَلعَهدَ الَّذی بَینَنا وَ بَینَهٌم تَرکَ الصَلاه فَمَن تَرَکَها فَقَد کَفَر». (۲۱)
بریده – رضی الله عنه – می گوید: رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «پیمانی که میان ما و آنان وجود دارد، ترک نمازست، پس هر کس، نماز را ترک کند، همانا کفر ورزیده است».
۶ـ عبدالله بن شفیق – رضی الله عنه – می گوید: اصحاب محمد – صلى الله علیه وسلم – بجز ترک نماز، ترک هیچ عمل دیگری را کفر نمی دانستند. (۲۱)
۷ـ تعداد زیادی از علما نقل کرده اند که صحابه بر کفر تارک نماز، اجماع نموده اند. (۲۲)
۸ ـ ابن تیمیه می گوید: تارک نماز به ده دلیل، کافر می شود و کفرش هم، کفر اکبر است (یعنی فرد را از دایره اسلام، خارج می کند). (۲۳)
۹ـ ابن قیم رحمه الله بیست و دو دلیل ذکر نموده است که تارک نماز، کافر می شود و کفرش، کفر اکبر است. (۲۴)
باید گفت حقی که در آن هیچ تردیدی وجود ندارد، اینست که هر کس، نماز را مطلقاً ترک کند، با دلیل صریح فوق، کافر می شود.
ابن قیم رحمه الله می گوید: قرآن و سنت و اجماع صحابه بر کفر تارک نماز دلالت دارند. (۲۵)

فضیلت نماز
۱ـ نماز، انسان را از کارهای زشت و ناپسند، باز می دارد. خداوند می فرماید: { اتْلُ مَا أُوحِیَ إِلَیْکَ مِنْ الْکِتَابِ وَأَقِمْ الصَّلاَهَ إِنَّ الصَّلاَهَ تَنْهَى عَنْ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ وَلَذِکْرُ اللَّهِ أَکْبَرُ وَاللَّهُ یَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ } .[عنکبوت:۴۵]
(ای پیامبر! بخوان آنچه را که از قرآن به تو وحی شده است و نماز را بر پای دار. همانا نماز، انسان را از کارهای زشت و ناپسند، باز می دارد. و یاد خداـ از همه چیزـ والاتر است و خداوند می داند که شما چه کارهایی را انجام می دهید).
۲ـ نماز، بعد از شهادتین، بهترین عمل، شمرده می شود. عبدالله بن مسعود – رضی الله عنه – می گوید: از رسول خدا – صلى الله علیه وسلم – پرسیدم: کدام عمل، بهتر است؟ فرمود: «نمازی که در وقتش خوانده شود». پرسیدم: بعد از آن، کدام عمل، بهتر است؟ فرمود: «نیکی به پدر و مادر» پرسیدم: پس از آن کدام عمل، بهتر است؟ فرمود: «جهاد در راه خدا». (۲۶)
۳ـ گناهان را شستشو می دهد. جابر بن عبدالله – رضی الله عنه – می گوید: رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «مَثَلُ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ کَمَثَلِ نَهْرٍ جَارٍ غَمْرٍ عَلَى بَابِ أَحَدِکُمْ یَغْتَسِلُ مِنْهُ کُلَّ یَوْمٍ خَمْسَ مَرَّات». (۲۷)
«مثال نمازهای پنج گانه مانند اینست که نهر پر آبی، مقابل درب خانه یکی از شما جریان داشته باشد و شما روزانه، پنج مرتبه در آن، غسل نماید». پس همانطور که هر کس، روزانه پنج بار غسل کند، چرکی بر بدنش باقی نمی ماند، آن کس که روزانه پنج بار نماز بخواند، گناهی برایش باقی نمی ماند.(مترجم)
۴ـ نماز، باعث کفاره گناهان می شود. ابوهریره – رضی الله عنه – می گوید: رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود:
الصَّلَوَاتِ الْخَمْسُ وَالْجُمْعَهُ إِلَى الْجُمْعَهِ وَرَمَضَانُ إِلَى رَمَضَانَ مُکَفِّرَاتٌ لِمَا بَیْنَهُنَّ مَا اجْتُنِبَتِ الْکَبَائِرُ». (۲۸)
(نمازهای پنج گانه و جمعه تا جمعه دیگر و رمضان تا رمضان دیگر باعث کفاره گناهانی می شود که حد فاصل آنها انجام گرفته است. البته گناهان کبیره از این قاعده مستثنی هستند (و نیاز به توبه دارند).
۵ـ نماز، در دنیا و آخرت، برای نمازگزار، نور است. عبدالله بن عمر (رضی الله عنهما) می گوید: روزی رسول اکرم – صلى الله علیه وسلم – سخن از نماز بمیان آورد و فرمود: «مَنْ حَافَظَ عَلَیْهَا کَانَتْ لَهُ نُورًا وَبُرْهَانًا وَنَجَاهً یَوْمَ الْقِیَامَهِ وَمَنْ لَمْ یُحَافِظْ عَلَیْهَا لَمْ یَکُنْ لَهُ نُورٌ وَلَا بُرْهَانٌ وَلا نَجَاهٌ وَکَانَ یَوْمَ الْقِیَامَهِ مَعَ قَارُونَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَأُبَیِّ بْنِ خَلَفٍ». (۲۹)
«هر کس که از نمازش محافظت کند (پایبند آن باشد) روز قیامت، برایش نور و حجت و نجات خواهد بود. و هر کس از آن محافظت نکند، روز قیامت، برایش نور و حجت و نجاتی نخواهد بود و با قارون، فرعون، هامان و ابی بن خلف، حشر خواهد شد».
و در حدیث ابومالک اشعری – رضی الله عنه – آمده است که رسول خدا – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «نماز، نور است».  و در حدیث بریده – صلى الله علیه وسلم – آمده است که نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «بَشِّرِ الْمَشَّائِینَ فِی الظُّلَمِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِالنُّورِ التَّامِّ یَوْمَ الْقِیَامَهِ». (۳۰)
یعنی کسانی را که در تاریکی ها به مساجد می روند، به نوری کامل در روز قیامت، مژده ده.
۶ـ خداوند به وسیله نماز، به انسان رفع درجه، عنایت می کند و گناهانش را می بخشد. ثوبان – رضی الله عنه – می گوید: نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – خطاب به من فرمود: «عَلَیْکَ بِکَثْرَهِ السُّجُودِ لِلَّهِ فَإِنَّکَ لا تَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَهً إِلا رَفَعَکَ اللَّهُ بِهَا دَرَجَهً وَحَطَّ عَنْکَ بِهَا خَطِیئَهً». (۳۱)
(یعنی بسیار، سجده کن زیرا خداوند با هر سجده، یک درجه به تو عنایت می کند و یک گناه، از تو محو می گرداند)
۷ـ نماز، یکی از بزرگترین عوامل مرافقت نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – در بهشت است. ربیعه بن کعب اسلمی – رضی الله عنه – می گوید: با رسول اکرم – صلى الله علیه وسلم – بیتوته می کردم، شبی، آب وضو و آنچه را که مورد نیاز رسول اکرم – صلى الله علیه وسلم – بود، برایش آوردم. آنحضرت – صلى الله علیه وسلم – به من گفت: «بخواه». گفتم: همراهی تو را در بهشت می خواهم. فرمود: «آیا خواسته دیگری هم داری»؟ گفتم: خواسته ام همین است. آنحضرت – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «پس با کثرت سجده، مرا یاری کن». (۲) (تا برایت شفاعت کنم)
۸ ـ رفتن برای نماز، باعث نوشته شدن حسنات، رفع درجات و ریختن گناهان می گردد. ابوهریره – صلى الله علیه وسلم – می گوید: رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «مَنْ تَطَهَّرَ فِی بَیْتِهِ ثُمَّ مَشَى إِلَى بَیْتٍ مِنْ بُیُوتِ اللَّهِ لِیَقْضِیَ فَرِیضَهً مِنْ فَرَائِضِ اللَّهِ کَانَتْ خَطْوَتَاهُ إِحْدَاهُمَا تَحُطُّ خَطِیئَهً وَالْأُخْرَى تَرْفَعُ دَرَجَهً». (۳۲)
یعنی هر کس، در خانه اش طهارت نماید. سپس، بسوی یکی از خانه های خدا (مساجد) برود تا فرضی از فرایض خدا را ادا کند، با یک گام، گناهی از او می ریزد و با گام دیگر، درجه ای به درجاتش افزوده می شود»
و در حدیثی دیگر آمده است که آنحضرت – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُکُمْ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلاهِ لَمْ یَرْفَعْ قَدَمَهُ الْیُمْنَى إِلا کَتَبَ وَجَلَّ لَهُ حَسَنَهً وَلَمْ یَضَعْ قَدَمَهُ الْیُسْرَى إِلا حَطَّ عَنْهُ سَیِّئَهً». (۳۳)
«یعنی هر یک از شما خوب وضو بگیرد. سپس بسوی مسجد، بیرون برود. هنگامی که قدم راستش را بر می دارد، یک نیکی برایش نوشته می شود و هنگامی که قدم چپش را به زمین می گذارد، یک گناه از گناهانش، نابود می شود».
۹ـ رفت و آمد به مسجد باعث تدارک ضیافت، در بهشت می گردد. ابوهریره – رضی الله عنه – می گوید: نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «مَنْ غَدَا إِلَى الْمَسْجِدِ أَوْ رَاحَ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُ فِی الْجَنَّهِ نُزُلا کُلَّمَا غَدَا أَوْ رَاحَ». ۳۴)
«هر کس به مسجد، رفت و آمد کند، خداوند، برای هر رفت و آمد و برگشتن، ضیافتی در بهشت، تدارک می بیند».
۱۰ـ گناهانی که از یک نماز تا نماز دیگر، انجام می گیرد، بوسیله نماز، بخشیده می شود. عثمان – رضی الله عنه – می گوید: شنیدم که رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «لا یَتَوَضَّأُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ فَیُحْسِنُ الْوُضُوءَ فَیُصَلِّی صَلاهً إِلا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا بَیْنَهُ وَبَیْنَ الصَّلاهِ الَّتِی تَلِیهَا». (۳۵)
«هر فرد مسلمانی که خوب وضو بگیرد و نمازی بخواند، خداوند، گناهانی را که از این نماز تا نماز بعدی، انجام می گیرد، می بخشد.
۱۱ـ نماز، باعث کفاره گناهان گذشته می شود. عثمان بن عفان – رضی الله عنه – می گوید: شنیدم که رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «مَا مِنِ امْرِئٍ مُسْلِمٍ تَحْضُرُهُ صَلاهٌ مَکْتُوبَهٌ فَیُحْسِنُ وُضُوءَهَا وَخُشُوعَهَا وَرُکُوعَهَا إِلا کَانَتْ کَفَّارَهً لِمَا قَبْلَهَا مِنَ الذُّنُوبِ مَا لَمْ یُؤْتِ کَبِیرَهً وَذَلِکَ الدَّهْرَ کُلَّه». (۳۶)
«یعنی هر فرد مسلمانی که نماز فرضی را در یابد و برای آن، خوب وضو بگیرد و خشوع آنرا بخوبی رعایت کند و رکوعش را هم درست انجام دهد، این نماز، باعث کفاره گناهان گذشته اش می شود. البته بجز گناهان کبیره. (نیاز به توبه دارند) و تمام عمر اینگونه است.
۱۲ـ تا زمانی که نمازگزار بر مصلایش نشسته باشد، فرشتگان برایش دعا می کنند و تا وقتی که بخاطر نماز نشسته باشد، گویا مشغول نماز خواندن است.
ابوهریره – رضی الله عنه – می گوید: رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «صَلاهُ الرَّجُلِ فِی جَمَاعَهٍ تَزِیدُ عَلَى صَلاتِهِ فِی بَیْتِهِ وَصَلاتِهِ فِی سُوقِهِ بِضْعًا وَعِشْرِینَ دَرَجَهً وَذَلِکَ أَنَّ أَحَدَهُمْ إِذَا تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ أَتَى الْمَسْجِدَ لا یَنْهَزُهُ إِلا الصَّلاهُ لا یُرِیدُ إِلا الصَّلاهَ فَلَمْ یَخْطُ خَطْوَهً إِلا رُفِعَ لَهُ بِهَا دَرَجَهٌ وَحُطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِیئَهٌ حَتَّى یَدْخُلَ الْمَسْجِدَ فَإِذَا دَخَلَ الْمَسْجِدَ کَانَ فِی الصَّلاهِ مَا کَانَتِ الصَّلاهُ هِیَ تَحْبِسُهُ وَالْمَلائِکَهُ یُصَلُّونَ عَلَى أَحَدِکُمْ مَا دَامَ فِی مَجْلِسِهِ الَّذِی صَلَّى فِیهِ یَقُولُونَ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ تُبْ عَلَیْهِ مَا لَمْ یُؤْذِ فِیهِ مَا لَمْ یُحْدِثْ فِیهِ». (۳۷)
نمازی را که شخص، با جماعت، ادا می کند بر نمازی که در خانه و یا بازار می خواند، بیست و اندی درجه، برتری دارد. بخاطر اینکه اگر شخص، خوب وضو بگیرد. سپس، به مسجد برود و هیچگونه انگیزه و هدفی بجز نماز نداشته باشد، با هر گامی که بر می دارد، یک درجه به درجاتش، افزوده می شود و یک گناه از گناهانش، کم می گردد تا اینکه وارد مسجد شود. پس از ورود به مسجد تا زمانی که بخاطر نماز، آنجا نشسته باشد، فرشتگان برایش دعا می کنند و می گویند: خدایا! به او رحم کن، خدایا! او را بیامرز، خدایا! توبه اش را بپذیر.
۱۳ـ انتظار کشیدن برای نماز، جهاد در راه خدا، شمرده می شود. ابوهریره – رضی الله عنه – می گوید: رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود:
«أَلا أَدُلُّکُمْ عَلَى مَا یَمْحُو اللَّهُ بِهِ الْخَطَایَا وَیَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ قَالُوا بَلَى یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَکَارِهِ وَکَثْرَهُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ وَانْتِظَارُ الصَّلاهِ بَعْدَ الصَّلاهِ فَذَلِکُمُ الرِّبَاطُ فَذَلِکُمُ الرِّبَاط». (۳۸)
«آیا شما را به چیزی، راهنمایی نکنم که خداوند بوسیله آن، گناهان شما را نابود می کند و به درجات شما می افزاید؟ صحابه گفتند: بلی ای رسول خدا. فرمود: کامل نمودن وضو هنگام مشکلات، زیاد، قدم برداشتن بسوی مساجد و انتظار نماز بعدی پس از هر نماز. پس اینست جهاد، اینست جهاد».
۱۴ـ پاداش کسی که برای نماز، بیرون می رود، مانند پاداش کسی است که برای حج، احرام بسته است. ابوامامه – رضی الله عنه – می گوید: رسول خدا – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «کسی که ظهارت کند و برای ادای نماز فرض از خانه اش، بیرون برود، مانند پاداش کسی است که برای حج، احرام بسته است. و پاداش کسی که برای نوافل چاشت، بیرون برود و فقط، بخاطر آن، خسته شود، مانند پاداش کسی است که عمره ای انجام داده است. و نمازی که پس از نماز دیگر، خوانده شود و در میان آنها، کار بیهوده ای، انجام نگیرد، در علیین (نزد خداوند) ثبت می گردد».
۱۵ـ پاداش هر اهل نمازی که نماز از دستش برود، مانند پاداش کسی است که در نماز (جماعت)، حضور پیدا کرده است. ابوهریره – رضی الله عنه – می گوید: نبی اکرم – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ رَاحَ فَوَجَدَ النَّاسَ قَدْ صَلَّوْا أَعْطاهُ اللَّهُ مِثْلَ أَجْرِ مَنْ صَلاهَا وَحَضَرَهَا لا یَنْقُصُ ذَلِکَ مِنْ أَجْرِهِمْ شَیْئًا». (۳۹)
«هر کس، خوب وضو بگیرد. سپس، برود و ببیند که مردم نماز (جماعت) خوانده اند، خداوند به او مانند کسی پاداش می دهد که در نماز حضور یافته و آنرا ادا کرده است بدون اینکه چیزی از اجر آنها کاسته شود.
۱۶ـ هرگاه شخص، وضو بگیرد و برای ادای نماز، بیرون رود تا زمانیکه بر می گردد، در حال خواندن نماز، بحساب می آید و رفت و برگشت او، برایش نوشته می شود. ابوهریره – رضی الله عنه – می گوید: رسول خدا – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «إِذا تَوضَأ أحَدَکُم فی بیته ثٌم أتی المَسجِد کان فِی صَلاه حَتی یَرجِع فَلا یَقٌل: هَکَذا وَ شَبکَ بَینَ أصَابه». (۴۰)
هرگاه یکی از شما در خانه اش، وضو بگیرد، سپس، به مسجد برود تا زمانی که برگردد، در نماز بسر می برد. پس اینگونه نکند. و انگشتان دستهایش را تو در تو نمود».
و در روایتی دیگر، ابوهریره – رضی الله عنه – می گوید: رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود: «مَن حیِنَ یَخرٌج مِن مَنزِله إِلی مَسجِدی فَرِجل تَکتٌب حَسَنَه وَ رِجلٌ تحطُّ سَیّئه حَتی یَرجِع» . (۴۱)
«از زمانی که یکی از شما از منزلش بسوی مسجد من، بیرون می آید، یک گامش، نیکی نوشته می شود و گام دیگرش، باعث بخشیده شدن گناهی می گردد تا زمانیکه مراجعت نماید».

منبع : پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه

کتاب جایگاه نماز در اسلام
از دیدگاه کتاب و سنت
تألیف:
دکتر سعید بن علی بن وهف قحطانی
ترجمه:
عبد القادر ترشابی
————-
(۱) بخاری (۱۳۹۵) و مسلم (۵۰) .
(۲) بخاری (۸) و مسلم (۱۶) . (۲) سنن ابوداوود (۱۴۲۰) و صحیح سنن ابوداوود (۱/۲۶۶،۱/۸۶).
(۳) المغنی ابن قدامه (۳/۶) . (۴) بخاری (۱/۱۱۴) و مسلم.
(۴) ترمذی (۲۶۱۶) و ابن ماجه (۲/۱۳۱۴) و احمد (۵/۲۳۱) . و ترمذی درباره آن، گفته ا ست: این حدیث، حسن و صحیح است و آلبانی نیز آنرا در ارواء القلیل (۲/۱۳۸) تحسین نموده است.
(۵) روایت طبرانی در المعجم الأوسط (۱/۴۰۹) مجمع البحرین (۵۳۲و۵۳۳). و علامه آلبانی در سلسله احادیث صحیحه (۳/۳۴۶) می گوید: و بطور کلی این حدیث با مجموع طرقش، صحیح است.
(۶) ابوداوود (۸۶۴، ۸۶۶) و ا بن ماجه (۱۴۲۵) و احمد (۴/۶۵، ۹۰۳، ۵/۳۷۷) و صحیح الجامع آلبانی (۲/۳۵۳).
(۷) احمد (۵/۲۵۱) و آلبانی آنرا در صحیح الترغیب و الترهیب (۱/۲۲۹)، صحیح دانسته است
(۸) طبرانی در المعجم الصغیر [مجمع ا لبحرین] ۷/۲۶۳ شماره ۴۴۲۵ و این حدیث، شاهدی دارد که آنرا حکیم ترمذی روایت نموده است و آلبانی آنرا در صحیح الجامع (۲/۳۵۳) آورده و آنرا حسن دانسته است.
(۹) احمد (۶/۲۹۰، ۳۱۱، ۳۲۱) و آلبانی در إرواء القلیل (۷/۲۳۸) آنرا صحیح دانسته است.
(۱۰) بخاری (۸) و مسلم (۱۶) .
(۱۱) ابوداوود (۴۹۵) و احمد (۲/۱۸۰، ۱۸۷) و آلبانی آنرا در ارواء القلیل (۲/۷و ۱/۲۶۶) صحیح دانسته است.
(۱۲) روایت بخاری (۵۹۷) و مسلم (۶۴۸) .
(۱۳) الشرح الکبیر ابن قدامه (۳/۸) و المغنی (۲/۵۰ ـ ۵۲). (۲) نگا مجموع الفتاوا شیخ عبد ا لعزیز بن عبد الله (۲/۴۵۷).
(۱۴) شرح العمده ابن تیمیه (۲/۸۷ ـ ۹۱).
(۱۵) ۲- نگاه مجموعه فتاوای شیخ عبدالعزیز بن عبدالله (۲/۴۵۷)
(۱۶) نگا شرح العوده ابن تیمیه (۲/۸۷- ۹۱) و الشرح ابن عثیمین (۲/۸۷) .
(۱۷) تحفه الاخوان (۷۳) تألیف شیخ عبد ا لعزیز.
(۱۸) مسلم (۷۶) .
(۱۹) روایت ترمذی (۲۶۲۱) و نسائی (۱/۲۳۱) و ابن ماجه (۱۰۷۹) و حاکم (۱/۶، ۷) با تصحیح حاکم و موافقت دهبی.
(۲۰) بروایت ترمدی (۲۶۲۲).
(۲۱) نگا المحلی (۲/۲۴۲، ۲۴۳) و کتاب الصلاه (۲۶) ابن قیم و الشرح الممتع (۲/۲۸) تألیف ابن عثیمین.
۲۲) نگا شرح العمده (۲/۸۱ـ ۹۴) تألیف ابن تیمیه.
(۲۳) کتاب الصلاه (ص۱۷ـ ۲۶)تألیف ابن قیم. ایشان، ده دلیل از قرآن و دوازده دلیل از سنت و اجماع صحابه ذر اینمورد ذکر نموده است.
۲۴) کتاب الصلاه ص(۱۷).
۲۵) بخاری (۷۵۳۴) و مسلم (۸۵). (۲) مسلم (۶۶۸). (۳) مسلم (۲۳۳) .
(۲۶) ۲- مسلم (۶۶۸) .
(۲۷) ۳- مسلم (۲۳۳)
(۲۸) امام احمد در مسندش(۲/۱۶۹) و دارمی (۲/۳۰۱). و امام منذری در کتاب الترغیب و التهریب می گوید: ا مام احمد آنرا با سند خوب روایت نموده است.
(۲۹) مسلم (۲۲۳) . (۳)ابوداوود (۵۶۱) و ترمدی (۲۲۳) و آلبانی در مشکاه (۱/۲۲۴) آنرا صحیح دانسته است چون شواهد زیادی دارد . (۴) مسلم (۴۸۸).
(۳۰) مسلم (۴۸۸). (۲) مسلم (۶۶۶). (۳) ابوداوود (۵۶۳). (۴) بخاری (۶۶۲) و مسلم (۶۶۹) .
(۳۱) ۲- مسلم (۶۶۶)
(۳۲) ۳- ابوداود (۵۶۳)
(۳۳) ۴- بخاری (۶۶۲) و مسلم (۶۶۹)
(۳۴) مسلم (۲۲۷).
(۳۵) ۲- مسلم (۲۲۸).
(۳۶) بخاری (۲۱۲۹) و مسلم (۶۴۹). (۲) مسلم (۲۵۱).
(۳۷) ۲- مسلم (۲۵۱)
(۳۸) ابوداوود (۵۶۴) و نگا صحیح سنن ابوداوود (۱/۱۳۱).
(۳۹) صحیح ابن خزیمه (۱/۲۲۹) و حاکم(۱/۲۰۶) با تصحیح حاکم و موافقت ذهبی و نگا صحیح ترغیب و ترهیب (۱/۱۱۸) تألیف آلبانی
(۴۰) صحیح ابن حبان (۱۶۲۰) و نسائی (۲/۴۲) و حاکم (۱/۲۱۷) با تصحیح حاکم و موافقت ذهبی و تصحیح آلبانی در صحیح ترغیب و ترهیب (۱/۱۲۱).

| ۱۵ بهمن ۱۳۹۱
۱۰ پاسخ به “جایگاه و اهمیت نماز در اسلام”

  1. محمد says:

    سلام

    آیا پیامبر(ص) دست بسته نماز میخواندند یا با دست باز؟ ۀطفا با سند توضیح دهید. با تشکر


    • اسلام says:

      از وائل بن حجر رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم در نماز « وَضَعَ یَدَهُ الْیُمْنَی عَلَی الْیُسْرَی » یعنی دست راستش را بر دست چپ می‌نهاد (مسلم و ابوداود).

      و پیامبر صلی الله علیه وسلم می‌فرمود: «إِنَّا مَعْشَرَ الأَنْبِیَاءِ أُمِرْنَا بِتَعْجِیلِ فِطْرِنا، وَتَأْخِیرِ سُحُورِنا، وَأَنْ نَضَعَ أیمَانِنَا عَلَی شمائِلِنا فِی الصَّلاهِ». «ما انبیاء به شتاب در افطار و تأخیر در سحری و نهادن دست راست بر دست چپ در نماز امر شده‌ایم». ابن حبان و ضیاء با سند صحیحی آن را آورده‌اند.

      و باز از وائل بن حجر رضی الله عنه روایت است که گفت : «صلیت مع رسول الله صلی الله علیه وسلم و وضع یده الیمنی علی یده الیسری علی صدره». ابن خزیمه (۴۷۹).

      یعنی: «با پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز خواندم، (دیدم) دست راستش را بر روی دست چپش، روی سینه‌اش قرار داد».

      و در روایت دیگری از وائل بن حجر رضی الله عنه درباره شیوه نماز پیامبر صلی الله علیه وسلم آمده که : « وضع یده الیمنی علی ظهر کفه الیسری والرسغ والساعد».

      یعنی: پیامبر صلی الله علیه وسلم دست راست را بر پشت دست چپ و مچ و ساعدش می‌گذاشت. ابوداود، نسایی و نیز ابن خزیمه (۱/۵۴/۲) آن را آورده‌اند.

      و منظور از حدیث اخیر یعنی: رسول‌الله صلی الله علیه وسلم دست راست خود را طوری بر پشت دست چپ، می‌نهاد که هم پشت کف دست و هم مچ و هم ساعد او را در برمی‌گرفت.

      و به اصحاب، نیز دستور داد که این‌گونه عمل کنند، چنانکه از سهل بن سعد رضی الله عنه آمده که گفت: «کَانَ النَّاسُ یُؤْمَرُونَ أَنْ یَضَعَ الرَّجُلُ الْیَدَ الْیُمْنَی عَلَی ذِرَاعِهِ الْیُسْرَی فِی الصَّلَاهِ».

      یعنی: «مردم دستور داده می شدند که در نماز، دست راست خود را روی ساعد چپشان بگذارند».

      ” الموطأ ” (۱/۱۷۴) و بخاری (۷۴۰).


  2. عبد1 says:

    حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلَاهِ الْوُسْطَىٰ وَقُومُوا لِلَّـهِ قَانِتِینَ ﴿۲۳۸﴾ فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا أَوْ رُکْبَانًا ۖ فَإِذَا أَمِنتُمْ فَاذْکُرُوا اللَّـهَ کَمَا عَلَّمَکُم مَّا لَمْ تَکُونُوا تَعْلَمُونَ ﴿۲۳۹﴾

    بر نمازها و نماز میانه (قبل غروب) نگهبان باشید! و برای (پاسخ به آزمون نمازبه تعلیم) الله فروتن بایستید! پس، اگر می ترسید، پس، پیاده یا سواره. پس، زمانی که در امن شوید، پس، (نمازبه تعلیم) الله را به یاد آورید! آن طور که (الله) به شما تعلیم داده است. ( برصفت مثانی، بر اثبات کلام محکم الله و نفی هر سخن غیر الله در دین)
    آنچه (همان نمازی) را که (قبل از شب بعثت یا همان قدر، به سبب شرک) شایسته نبودید که بدانید

    ۱٫ عبارت « فَاذْکُرُواْ اللّهَ کَمَا عَلَّمَکُم » گواهی است که حرکات (ایستادن به حالت بنده ای فروتن و خاشع « مؤمنون : ۲ » و رکوع « واقعه : ۹۶ » و سجود « اعلی : ۱-۵، ق : ۴۰ » و نشستن در انتهای نماز و گفتن « الله اکبر » (قبل و بعد از هر حرکتی و ذکری از نماز) و ذکر متن کلمات نماز به راهنمائی آیات « اسراء : ۱۰۷-۱۱۱ » فقط به تعلیم الله (در شب قدر به پیغمبر و براجرای اولین نماز فجر بعثت و از پی آن در نماز پنجگانه شبانه روز « انسان : ۲۵ و ۲۶، ق : ۳۹، طه : ۱۳۰، اسراء : ۷۸ و ۷۹، هود : ۱۱۴، طور : ۴۹، روم : ۱۸ ») به محافظین بر نماز بوده است. « مؤمنون : ۹ و ۲۳ و ۳۲، انعام : ۹۲، حج : ۴۱، معارج : ۳۴ ، مریم : ۶۰، جمعه : ۳ »
    ۲٫ « مَّا لَمْ تَکُونُواْ تَعْلَمُونَ » تأییدی است که قبل از تعلیم به پیغمبر، متن نماز مقرر الله را نمی دانستند « انفال : ٣۵ » و با راهنمائی به پیغمبر، به همراه او تعلیم یافتند و در پیشگاه مبارک فرمان و تعلیم الله « علق : ۵، نساء : ۱۱۳ » هرگز احدی از مؤمنان زمان پیامبر به نظر و رأی خود هیچ عملی و کلامی را در نماز اضافه یا حذف ننموده است (که محل اختلاف کثیر بر آراء اشخاص شده باشد) « ماعون : ۴-۶، مریم : ۵۹، مدثر : ۴۳، » « وَمَا یؤْمِنُ أَکْثَرُهُمْ بِالله إِلاَّ وَهُم مُّشْرِکُونَ ، یوسف : ۱۰۶، کهف : ۱۰۴ » به همین جهت به فرمان « وَرَبَّکَ فَکَبِّرْ ، مدثر : ۳، وَکَبِّرْهُ تَکْبِیرًا ، اسراء : ۱۱۱ » با « الله اکبر » شروع می گردد (که نمازگزار متعهد می شود که به تعلیم بزرگترین تعلیم دهندهء نماز « الله باصفت اکبر» که به غیر او هیچ تعلیم دهنده ای نیست فقط آنچه الله به فرمانش در وحی غیر قرآنی در شب قدر بر پیغمبر مقرر فرموده می گوید و هیچ سخن دیگری از احدی به آن اضافه یا به فتوا و نظر احدی از آن کم و تغیر و تبدیل نمی گرداند)
    ۳٫ تاکید « الصَّلاَهِ الْوُسْطَى » هشدار بر مراقبت دقیق از متن نماز مقرر الله و عدم تغیر زمان نمازهای پنجگانه و علی الخصوص قبل غروب (به فاصله زمانی بین الطلوعین تا غروب) به هر بهانه ای (حتی مطالعه قرآن) است. « ص : ۳۲، نساء : ۴۳ » و بر خلاف فرمان صریح الله حفظ آن کوتاهی و زمان مقرر و مصوب الله تغیر داده شده است « سبحان الله » بنابراین (به شرط ترس از الله) در هر شرایط اضطراری،به شرح آیات « نساء : ۱۰۲ و ۱۰۳ » سواره یا پیاده و حتی ادای نماز در درون و باطن است و بعد از رفع شرایط اضطرار مانند آیه « یونس : ۸۷ » طبق تعلیم الله به پیامبر است.


  3. ایرندگانی says:

    تشکر از حضور شما،شما لینک شدید،توصیه های شما رو جدی میگیرم،منتظر لینک شما هستم.
    درخواست دیگری از شما دارم من تو وبلاگم انجمنی تحت عنوان انجمن وبلاگ نویسان(ایرندگان)بلوچ باز کردم واز همه ی وبلاگ نویسان بلوچ دعوت میکنم که در این انجمن عضو شوند.هدف این انجمن ایجاد اتحاد،تبادل نظرات،و مشورت با یکدیگر برای پیدا کردن راه های پیشرفت همه ی وبلاگ ها و سایت ها میباشد.لذا از شما نیز خواهش میکنم که شما هم به ما بپیوندید برای این کار به وبلاگ ایرندگان وارد شوید و در قسمت انجمن عضو شوید و به عنوان یک سایت مذهبی به کار ما نظارت کنید
    با تشکر فراوان ایرندگانی
    http://irandegan.rozblog.com


  4. مسلمان قرآنی says:

    سلام بر شما. منتظرتان میمانم.


  5. سیدعبدالله says:

    وحدت. کلید موفقیت و رمز پیروزی انقلاب ما بوده است . {مقام معظم رهبری}

    سلام هم صراط
    خسته نباشید
    ممنون از اینکه به فکر ما بودید و سری زدید شرمنده که دیرسرزدم حلال کنید

    آپم دوست داشتی سربزن ونظربده
    التماس الدعا
    www,razemajnooon.blogfa.com


  6. ابوالياس says:

    سلام

    حتماً ، لطفاً بخوانید:

    « رحمت عالمیان (ص) » (۱)

    http://www.turkmen-elyas2.blogfa.com


  7. صادق says:

    سلام. اسم وبت اشتباهه. وا اسلاما، نه وا اسلاماه. در اصل وا اسلاماً بوده که تنوین آخر خونده نمی شه.


  8. زينب says:

    روز محشر که جانگداز بود اولین پرسش از نماز بود
    الهی خیر ببینید


  9. زهرا says:

    سلام ممنون مطلب بسیار کامل وخوبی بود خدا خیرتون بده

یک دیدگاه بگذارید

جستجو
آخرین مطالب
پیوندهای محبوب
آمار سایت
  • کاربران آنلاین 18نفر
  • بازدید امروز 25152
  • بازدید دیروز 18366
  • بازید کل 107706152

این سایت در ستاد ساماندهی پایگاه های اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ثبت رسیده است.

کلیه حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی وااسلاماه محفوظ میباشد.

استفاده از محتوای وااسلاماه با ذکر منبع و آدرس سایت بلامانع است. | تگ ها

Powered By Vaislamah.com - Copyright © 2010-2015 Vaislamah.com